Wrocław zawsze poddaje się ostatni: mija 77 lat od kapitulacji Festung Breslau

Marta Muraszkowska • 2022-05-06 Wrocław zawsze poddaje się ostatni: mija 77 lat od kapitulacji Festung Breslau

6 maja 1945 roku poddała się ostatnia twierdza Hitlera: Festung Breslau. Konsekwencje tragicznej historii oblężonego miasta widzimy do dnia dzisiejszego.

Jedna z ostatnich bitew drugiej wojny światowej rozegrała się tutaj - w miejscach, gdzie mieszkamy, żyjemy, chodzimy na zakupy. O tragicznych losach obleganego Wrocławia i jego mieszkańców opowiadają członkowie grupy Echa z Festung Breslau, którzy od kilku lat zbierają relacje osób, które przeżyły tamte wydarzenia.

Oblężenie Wrocławia rozpoczęło się 13 lutego i trwało do 6 maja 1945 roku. Ewakuację ludności cywilnej rozpoczęto w styczniu 1945 roku, miasto liczyło wtedy około miliona mieszkańców. Najbardziej dramatyczne wydarzenia rozegrały się 20 stycznia – z powodu braku dostatecznej liczy środków transportu zarządzono pieszą ewakuację. Z powodu mrozów, zmęczenia i chorób podczas podróży zmarło około 90 tys. osób. O ich dramacie możemy przeczytać w relacji Güntera Böddekera, niemieckiego dziennikarza i publicysty, przytoczonej przez fanpage Echa z Festung Breslau.

Elementem, który zdecydował o przebiegu natarcia na miasto była Odra. Wojska radzieckie wkroczyły od południa. Jako pierwsze zostały zajęte osiedla Żerniki, Klecina, Złotniki, Oporów, Partynice, Ołtaszyn i Brochów. 23 lutego Niemcy rozpoczęli wyburzanie placu Grunwaldzkiego pod budowę nowego lotniska – istniało ryzyko, że główne lotnisko na Gądowie zostanie wkrótce zajęte przez armię radziecką. 1 kwietnia nastąpiły druzgocące dla centrum miasta naloty bombowe, w których wzięło udział 750 samolotów.

Mimo wszystko Hitler nakazał bronić miasta „do ostatniego człowieka”. Kapitulacja nastąpiła po samobójstwie przywódy Nazistów, 6 maja 1945. Jak czytamy na stronie wrocławskich badaczy – przyczyn było jednak o wiele więcej.

Być może największym, choć nie tak oczywistym śladem walk o Wrocław jest kształt i zabudowa południowych części miasta. Przedwojenne Krzyki, Partynice, Powstańców Śląskich (niegdyś dzielnica cesarza Wilhelma) zostały w czasie wojny całkowicie zrównane z ziemią. W latach powojennych był to ponadstuhektaowy, pusty obszar. Odbudowę rozpoczęto kilkanaście lat później – od podstaw zostały tam zbudowane ikony planowania przestrzennego czasów socjalizmu: osiedla Anna, Barbara, Celina i Dorota, w których mieszka do tej pory kilkadziesiąt tysięcy osób.