Politechnika Wrocławska przyznała Lem Prize 2026. Pierwsza kobieta wśród laureatów

Artur Heliak •

Prof. Eleni Stavrinidou z Uniwersytetu w Linköping w Szwecji otrzymała Europejską Nagrodę Naukową im. Stanisława Lema (Lem Prize) 2026. Została wyróżniona za opracowanie podłoża, które dzięki stymulacji elektrycznej przyspiesza wzrost roślin. To pierwsza kobieta w gronie laureatów nagrody przyznawanej przez Politechnikę Wrocławską.

Tegoroczna edycja konkursu odbyła się po raz szósty, a laureatka otrzyma 100 tys. zł. Międzynarodowa kapituła pod przewodnictwem prof. Macieja Lewensteina z Institute of Photonic Sciences w Barcelonie doceniła połączenie biologii roślin, inżynierii materiałowej i bioelektroniki.

Podłoże, które pobudza rośliny

Opracowane przez zespół prof. Stavrinidou eSoil jest przeznaczone do upraw hydroponicznych, w których rośliny rozwijają się bez gleby, pobierając składniki odżywcze z wodnego roztworu. Porowaty materiał zapewnia przestrzeń dla korzeni, a jednocześnie działa jak elektroda, umożliwiając stymulację elektryczną.

W eksperymentach z jęczmieniem zastosowanie napięcia poniżej jednego wolta pozwoliło uzyskać po 15 dniach średnio o 50 proc. więcej suchej biomasy niż u roślin niestymulowanych. Obiecujące wyniki przyniosły także testy kolejnej wersji technologii, eSoil 3.0. W uprawie sałaty przyrost suchej biomasy wyniósł nawet 80 proc. po 35 dniach.

Szansa na wydajniejsze uprawy

Technologia może w przyszłości zwiększyć wydajność produkcji żywności bez konieczności zajmowania dodatkowych gruntów. Najnowsza wersja podłoża wykorzystuje biodegradowalną celulozę i przewodzące składniki na bazie węgla, co ma ograniczyć koszty i ułatwić jej praktyczne zastosowanie.

– Globalne zmiany klimatu i rosnąca liczba ludności wymagają technologii, które mogą wspierać bardziej zrównoważoną produkcję żywności – podkreśla prof. Eleni Stavrinidou.

Naukowcy nadal badają mechanizmy reakcji roślin na stymulację. W przyszłości eSoil może zostać zintegrowane z czujnikami i systemami automatyki, które będą dostosowywać działanie podłoża do potrzeb upraw.

– To wyróżnienie ma dla mnie szczególne znaczenie, ponieważ Stanisław Lem wyobrażał sobie przyszłość, w której nauka i technologia zmieniają sposób, w jaki żyjemy. W naszych badaniach również staramy się na nowo przemyśleć możliwości technologii, nawet w tak podstawowej dziedzinie jak uprawa roślin – podkreśla laureatka.

Najpopularniejsze

Złoty Wąs 2026 - Wrocław ponownie stawia na zdrowie mężczyzn!

Złotowąsowy tramwaj, 12 finalistów, bezpłatne badania i zbiórka na pierwszego w Polsce Jajobusa. Listopad – „wąsopad” – to tradycyjnie miesiąc męskiej profilaktyki. We Wrocławiu trwa właśnie ósma edycja kampanii społecznej Złoty Wąs 2026, organizowanej przez Fundację Forum Mężczyzn razem z Wydziałem Zdrowia Urzędu Miejskiego. Projekt współfinansowany jest z budżetu miasta Wrocławia.
przeczytaj więcej

Brak wody? Nowa aplikacja Nasz Wrocław Cię o tym powiadomi

Mieszkańcy Wrocławia mogą teraz jeszcze łatwiej śledzić informacje o planowanych i nagłych przerwach w dostawie wody. Dzięki nowej funkcjonalności w aplikacji Nasz Wrocław ważne komunikaty od MPWiK będą trafiać bezpośrednio na telefony użytkowników. A to dopiero początek wodnych nowości. W aplikacji można również znaleźć najbliższy miejski zdrój, a także praktyczne porady i ciekawostki dotyczące wody. Wszystko w jednym miejscu, z myślą o codziennych potrzebach mieszkańców.
przeczytaj więcej

Świadectwa dawnego Wrocławia. Wyjątkowa wystawa w Kompleksie Wieży Ciśnień

Historyczne dokumenty i mapy Wrocławia, dawne publikacje oraz niezwykłe zabytki techniki będzie można zobaczyć 21 i 22 listopada 2026 r. w Kompleksie Wieży Ciśnień przy ul. Na Grobli. Z okazji otwarcia nowej wystawy MPWiK zaprasza mieszkańców i miłośników historii miasta na specjalny weekend zwiedzania z przewodnikiem. Bilet kosztuje tylko 5 zł od osoby.
przeczytaj więcej

Nordycka Noc Saunowa w Aquaparku Wrocław. Skandynawskie rytuały i nocne saunowanie

W saunarium Aquaparku Wrocław nie ma miejsca na nudę. Ledwie opadły emocje po Piekielnej Nocy Saunowej, a już szykuje się kolejna tematyczna impreza. Tym razem zamiast piekielnych klimatów będzie podróż na Północ – z nordyckimi inspiracjami, saunowymi rytuałami i nocnym relaksem.
przeczytaj więcej