Międzypokoleniowy dialog we Wrocławiu. Spotkania, które łączą bez względu na wiek

Funkcjonowanie wydarzeń międzypokoleniowych we Wrocławiu jest szczególnie ważne ze względu na zmieniające się struktury rodzin i style życia. Coraz więcej osób, zwłaszcza starszych, doświadcza samotności. Seniorzy, którzy szukają kontaktu z innymi, mogą dziś uczestniczyć w spotkaniach kilkudziesięciu klubów seniora działających na większości wrocławskich osiedli.

– We Wrocławiu działa ok. 90 klubów seniora zarówno dotowanych przez miasto, jak i niekorzystających z dotacji. Kluby są prowadzone przez rady osiedli, organizacje pozarządowe, parafie i mają pełną autonomię odnośnie do programu, który proponują seniorom. To od liderów zależy typ zajęć czy propozycji. Często kluby seniora współpracują z lokalnymi CAL i Radami Osiedli, dzieląc wspólną przestrzeń. Zajęcia odbywają się w godzinach, w których seniorzy czują się bezpiecznie: w okolicy południa czy wczesnych godzinach popołudniowych – mówi Beata Nawrotkiewicz z Wrocławskiego Centrum Rozwoju Społecznego, które z ramienia Miasta Wrocławia wspiera lokalne inicjatywy w codziennych działaniach.

Wrocławskie kluby seniora oferują bardzo zróżnicowaną ofertę – od warsztatów i wspólnych wycieczek po wykłady czy spotkania w luźniejszej atmosferze, podczas których można porozmawiać, wymienić doświadczenia, a nawet potańczyć na imprezach tematycznych. Takie inicjatywy odgrywają też istotną rolę w budowaniu dialogu międzypokoleniowego. Kluby seniora chętnie zapraszają do współpracy dzieci i młodzież. Dzięki temu młodzi wrocławianie mają np. okazję zaprezentować swoje talenty artystyczne, przed zupełnie nową publicznością.

– Kluby seniora są otwarte na inicjatywy międzypokoleniowe, kontakty i wzajemne doświadczenia budują dialog międzypokoleniowy. Wynika to z doświadczeń klubu seniora, bliskości np. placówek edukacyjnych, wspólnych zajęć w przestrzeni. Inicjatywy międzypokoleniowe odbywają się najczęściej przy okazji świąt czy uroczystości, ale też promujemy dodatkowym wsparciem inicjatywy międzypokoleniowe proponowane przez organizacje pozarządowe – zauważa Beata Nawrotkiewicz z WCRS.

Część projektów zakłada również wymianę doświadczeń i umiejętności. Co istotne – z tej wzajemnej nauki korzystają obie strony. Seniorzy potrafią swoimi opowieściami dać młodym ludziom żywą lekcję historii, a młodzież może z kolei pomóc w orientacji w świecie cyfrowym czy podsunąć nowe sposoby spędzania wolnego czasu.

– W naszym klubie organizowaliśmy kilka inicjatyw, które angażowały zarówno seniorów, jak i młodzież. Wśród nich znalazły się m.in. edycje gry w bingo, podczas których młodzież wcielała się w rolę prowadzących, a uczestnikami była społeczność międzypokoleniowa. Dużym powodzeniem cieszyły się również warsztaty lukrowania pierników – w tym przypadku młodzież przekazywała seniorom wiedzę i umiejętności zdobyte wcześniej na własnych zajęciach – wylicza Joanna Stefanowska, kierownik Klubu „Promyk” – Międzypokoleniowego Centrum Kultury przy SM Cichy Kącik we Wrocławiu.

Lokalne inicjatywy pokazują, że spotkania między seniorami a młodzieżą budują mosty porozumienia i przynoszą praktyczne korzyści – od wymiany umiejętności po nowe relacje sąsiedzkie. Dla młodych udział w takich działaniach to nie tylko szansa na zdobycie nowych kompetencji, lecz także okazja do zrozumienia historii i doświadczeń starszego pokolenia. Takie spotkania uczą empatii i odpowiedzialności, przygotowując do życia w zróżnicowanej społeczności.

– Wrocław należy od 2018 roku do sieci miast przyjaznych starzeniu się i podejmuje działania na rzecz budowania dialogu międzypokoleniowego. Dziś, gdy rodziny wielopokoleniowe należą raczej do wyjątków, dziadkowie mieszkają daleko od wnuków, taki kontakt daje obu stronom możliwość przełamywania barier i stereotypów, zbudowania relacji, rozwijania wzajemnego zrozumienia. Młodzi uczą się, że wiek nakłada ograniczenia, ale jednocześnie przywileje, płynące z doświadczenia. Seniorzy natomiast mogą dzięki kontaktom z młodymi lepiej poznać i zrozumieć współczesny świat oraz zachodzące w nim szybkie zmiany – przekonuje Beata Nawrotkiewicz.

Wyzwaniem dla organizatorów wydarzeń międzypokoleniowych jest jednak przełożenie powstałych relacji na codzienne życie. Choć młodzi ludzie chętnie uczestniczą w spotkaniach klubów seniora, trudniej jest zbudować trwałe więzi, które przetrwałyby poza wydarzeniami.

– Zaobserwowaliśmy, że relacje między uczestnikami były bardzo pozytywne – pełne życzliwości, szacunku i wzajemnego zainteresowania. Spotkania przebiegały w przyjaznej atmosferze, sprzyjającej wymianie doświadczeń – opowiada Joanna Stefanowska z „Promyka”, która jednak zauważa, że inicjatywy tego typu raczej ograniczają się jedynie do uczestnictwa we wspólnych wydarzeniach. – Nie zauważyliśmy większego zainteresowania ze strony uczestników, by kontynuować tego typu kontakty poza wydarzeniami lub angażować się w stałe formy współpracy międzypokoleniowej. Z naszego doświadczenia wynika, że większym zainteresowaniem wśród uczestników cieszą się zajęcia skierowane do konkretnych grup wiekowych – seniorów lub młodzieży – zwłaszcza gdy odpowiadają one ich indywidualnym zainteresowaniom – dodaje organizatorka.

Kluczem do sukcesu mogą być więc atrakcyjne propozycje programowe, dobrze zaprojektowane role dla uczestników i współpraca lokalnych instytucji. Inwestując w takie działania, miasto zyskuje nie tylko lepsze relacje między pokoleniami, lecz także silniejsze, bardziej zintegrowane społeczności osiedlowe – a to korzyść dla nas wszystkich.

Dobre relacje międzypokoleniowe we Wrocławiu budowane są nie tylko w skali mikro, ale także w skali całego miasta. Jedną z najważniejszych inicjatyw ostatnich lat są Wrocławskie Potańcówki – oddolne wydarzenia, na które wracają wrocławianie w każdym wieku. Od kilku sezonów cieszą się one ogromną popularnością, a organizatorzy dbają o to, by barierą nie był ani wiek, ani kondycja uczestników. Imprezy są dostosowane też do osób o różnych szczególnych potrzebach.

– Wrocławskie Potańcówki to wspólne wydarzenia, które stały się sztandarowym przykładem działań międzypokoleniowych. Potańcowki naturalnie prowadzą do wzajemnego spotkania między młodymi i starszymi. I choć w samej nazwie nie podkreślamy aspektu międzypokoleniowego, ale jest on wpisany w charakter działania. Taniec łączy ludzi. Można się o tym przekonać na każdej potańcówce, na której bawią się osoby w różnym wieku czy pochodzenia. Z naszych obserwacji wynika, że atrakcyjna propozycja przyciąga różne grupy społeczne, które łączy zainteresowanie tematem, a wiek nie jest przeszkodą, by w nich uczestniczyć – mówi nam Beata Nawrotkiewicz.

Mimo wyzwań dialog międzypokoleniowy to inwestycja, która przynosi korzyści jednostkom i całym społecznościom.

– Uważamy, że wydarzenia międzypokoleniowe są wartościowe, ponieważ pozwalają młodzieży rozwijać umiejętności komunikacyjne, uczą cierpliwości i otwartości na potrzeby innych, natomiast seniorom dają poczucie bycia potrzebnymi i możliwość poznania nowych perspektyw – podsumowuje Joanna Stefanowska z Klubu „Promyk”.

Dialog międzypokoleniowy to nie tylko ładne hasło, ale konkretne korzyści dla całej społeczności: wymiana umiejętności, przeciwdziałanie samotności, większa empatia i aktywność lokalna. Warto więc wspierać i uczestniczyć w inicjatywach, które łączą pokolenia, bo to klucz do tworzenia bardziej zintegrowanych, żywych osiedli i lepszej atmosfery sąsiedzkiej.

MATERIAŁ POWSTAŁ W RAMACH WSPÓŁPRACY Z CENTRUM HISTORII ZAJEZDNIA Z OKAZJI ROKU POJEDNIANIA 2025