Na zlecenie PWr przebadali absolwentów liceów. Jakie mają wartości u progu dorosłości?

Koniec szkoły średniej najczęściej zbiega się z osiągnięciem pełnoletności i wejściem w dorosłość. Młodzi ludzie nagle zyskują szereg przywilejów i możliwości, ale też muszą zmierzyć się z trudnościami polegającymi m.in. na dokonywaniu samodzielnych wyborów. Politechnika Wrocławska postanowiła sprawdzić, jakimi wartościami kierują się obecni uczniowie wchodzący w pełnoletność.

Badanie zostało przeprowadzone w marcu i kwietniu na próbie 1124 osób, z rożnych regionów Polski. Wzięli w nim udział uczniowie III i IV klas liceów oraz IV i V klas techników. Ankietowani byli pytani m.in. o najważniejsze osoby w życiu, stosunek do pracy oraz plany na przyszłość. Uczelnia we wtorek zaprezentowała szczegółowy raport z badań.

Rodzina jest ważna

Co ciekawe dokument jasno obala mit, żeokres nastoletni to apogeum buntu przeciw dorosłym i negatywnego stosunku do rodziny. Aż 80,4% ankietowanych wskazało, że rodzina jest dla nich ważnym elementem życia. Już tylko 54,2% ankietowanych wskazało, że istotne są dla nich przyjaźnie.

Młodzi ludzie odczuwają największe wsparcie w rodzicach (ponad 62% ankietowanych). Dalej wskazano przyjaciół i znajomych (54,1%), a zaraz po nich partnerów (51,5%), a dopiero później rodzeństwo i innych członków rodziny (38,3%).

Młodzi ludzie w znacznie mniejszym stopniu doceniają wsparcie specjalistów: psychologów i psychoterapeutów (9,4%), nauczycieli (8,6%), ekspertów w danych dziedzinach (7,4%), osób duchownych (4,7%). Z kolei 7,6% twierdzi, że ich głównym źródłem wsparcia są treści generowane przez celebrytów i influencerów, 4,2% szuka wsparcia w grupach i społecznościach online.

Młodzi a praca

Co ciekawe dla młodych ludzi praca ma istotne znaczenie w życiu. 56,4% ankietowanych przyznało, że w swoim życiu podejmuje aktywności zarobkowe. W przypadku 17,7% praca ma charakter stały, zaś 38,7% przyznaje, że pracuje dorywczo. Kolejne 26,2% ankietowanych to osoby, które nie mają pracy, ale deklarują chęć jej podjęcia. Zaledwie 17,4% absolwentów szkół średnich przyznało podczas badania, że nie ma pracy i w najbliższym czasie nie jest zainteresowana jej podjęciem.

Uczniowie podkreślali w większości, że praca zarobkowa to dla nich nie tylko możliwość zdobycia pieniędzy, ale również jest ważnym element edukacji życiowej. – W swojej pierwszej pracy młodzież może skonfrontować się z bardziej namacalną, a nie wirtualną rzeczywistością, z obcymi ludźmi, a także z zadaniami różnymi od tych wykonywanych na co dzień w szkole lub w domu. To oznacza trening nowych umiejętności, sposobów pracy oraz budowanie własnej niezależności – finansowej, ale także opartej o poczucie sprawczości i kontroli – komentuje taką postwaę dr Anna Borkowska, psycholożka, wicedyrektorka Centrum Doskonałości Dydaktycznej Politechniki Wrocławskiej.

Decydują o sobie, mniej o świecie

Ankietowani zostali też poproszeni o ocenę tego, jaki wpływ mają na swoje życie oraz przyszłość świata. O ile w przypadku pierwszego zagadnienia aż 84,4% stwierdziło, że ich przyszłość zależy od własnych wyborów i postępowania, już w przypadku wpływu na szerszą rzeczywistość odsetek ten był znacznie mniejszych. Zaledwie niespełna 56% uczniów uważa, że ich działania mają realne znaczenia na otaczający ich świat.

Młodzi wolą Internet od gazet

Uczniowie zostali też zapytani o źródła, z których czerpią informacje o świecie. Aż 68,4% respondentów wskazało Internet (portale informacyjne, blogi i fora), a 43% – media społecznościowe, takie jak TikTok, Facebook czy Instagram.

– Internet jest powszechnym źródłem wiedzy. To zmiana, która już się dokonała, ale jego nieograniczone możliwości mogą nieco przytłaczać, dawać poczucie braku znaczenia i możliwości „mojego” wpływu na otaczający świat. Nauczyciele i wykładowcy powinni wskazywać najrzetelniejsze źródła i uczyć świadomego z nich korzystania – uważa prof. Joanna Rymaszewska, specjalistka psychiatra z Wydziału Medycznego PWr.

Co ciekawe wśród młodych osób 30,2% uważa, że ważnym źródłem pozyskiwania informacji jest telewizja. Dla porównania zaledwie 15% ankietowanych poszukuje wiedzy w książkach, 10,7% w podcastach i vlogach i zalewie 8,1% w gazetach i czasopismach. Za to 17% ankietowanych czerpie wiedzę o wydarzeniach na świecie z radia.

Co planują młodzi dorośli?

Badanie wskazało, że większość uczniów ma już mniej lub bardziej sprecyzowane plany na przyszłość. 26,6% ankietowanych już dokładnie wie, co chce w życiu robić, a 34% ma obrany kierunek swojego życia zawodowego i społecznego. 49,1% badanych przyznaje, że skupia się na swoim rozwoju osobistym i samorealizacji. Z kolei 38% myśli o swojej przyszłej karierze i zawodowym sukcesie.

53,3% przebadanych uczniów chce po ukończeniu szkoły średniej kontynuować naukę na studiach wyższych. 61,4% jako powód takiej decyzji wskazuje lepszą perspektywę zawodową. 52,4% uważa, że podczas studiów zdobędzie specjalistyczną wiedzę, którą później wykorzysta w pracy, a dla 40% uczestników badania studia mają być okazją do samorealizacji i poszerzania horyzontów.

Nad pójściem na studia zastanawia się grupa 31,5% badanych, tylko 15% już teraz wie, że nie zamierza studiować. Wśród tej grupy dominuje argumentacja, że studia nie są niezbędne do rozwoju kariery zawodowej (tak uważa aż 37,1% uczestników badania). Tylko 6,9% badanych deklaruje rezygnację ze studiów w związku z sytuacją majątkową, a zaledwie 2,5% nie chce studiować, bo czuje że sobie nie poradzi z poziomem nauki.

– Młodzi ludzie, u progu dorosłości i przejścia z roli uczniów do roli studentów lub pracowników, prezentują dość zróżnicowane przekonania i strategie życiowe. Z jednej strony wydają się być pragmatyczni i nastawieni na realizację konkretnych, całkiem „dorosłych” celów. Z drugiej – wciąż pozostają w dość specyficznym kontakcie ze światem, a ich sposoby rozumienia go są dość ograniczone. Uczniowie są wnikliwi w poznawaniu i eksperymentowaniu, przeważa u nich jednak osobista i stosunkowo wąska orientacja życiowa – podsumowuje dr Anna Borkowska.

Z pełną treścią wyników badań można zapoznać się tutaj.