Wrocław wreszcie doczeka się swojego rezerwatu przyrody. Występują tu unikalne rośliny i zwierzęta chronione

Chodzi o blisko 1,1 tys. hektarów na północny Wrocławia. Pola Irygacyjne to obszar zieleni aż dziesięciokrotnie większy od Parku Szczytnickiego. Przez ostatnie sto lat, aż do rozbudowy w 2015 roku oczyszczalni ścieków w Janówku, teren ten był wykorzystywanych m.in. do naturalnego oczyszczania ścieków z aglomeracji wrocławskiej. Była to jedna z pierwszych w Europie mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków.

W ostatnich latach przyrodnicy apelowali do władz miasta, by uznać ten teren rezerwatem przyrody. Przemawiać za tym ma bogata roślinność i obecność dziko żyjących zwierząt. Przez ostatni rok na terenie tym trwała szczegółowa inwentaryzacja, która potwierdziła szczególne walory przyrodnicze.

– W trakcie inwentaryzacji Pól Irygacyjnych stosowaliśmy metody głównie nieinwazyjne, polegające na obserwacji obecności i aktywności zwierząt, wyszukiwaniu stanowisk roślin oraz mapowaniu tych zbiorowisk. Czasami wspieraliśmy się technologią w postaci fotopułapek, które bezinwazyjnie rejestrowały zachowania zwierząt – mówi dr Joanna Furmankiewicz z Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego.

W trakcie badań stwierdzono, że na obszarze Pól występują aż 206 cennych gatunków roślin, grzybów, porostów oraz zwierząt. Przyrodnicy podkreślają też, że teren ten jest siedliskiem wielu gatunków ptaków i został wpisany na listę lądowych ostoi ptasich IBA (Important Bird Areas) o znaczeniu międzynarodowym. Można tu zobaczyć m.in. takie gatunki jak: podróżniczek, jarzębatka, derkacz, lerka, bocian biały, błotniak stawowy, łabędź krzykliwy, dzięcioł średni, dzięcioł czarny, czapla biała, żuraw czy gąsiorek.

Zobacz całą galerię
11 zdjęć

Jeżeli chodzi o roślinność, to Pola Irygacyjne są jednym z niewielu miejsc w Polsce, gdzie rośnie czosnek kątowy i wężowy, salwinia pływająca, róża francuska. Dodatkowo na Polach występuje także turzyca Bueka – gatunek uznany za wymarły na Dolnym Śląsku. Podczas badań stwierdzono tu także obecność 22 ssaków objętych ochroną (m.in. bóbr europejski, mopek zachodni czy karlik drobny), 4 gatunki chronionych gadów i aż 10 gatunków płazów.

Wnioski z inwentaryzacji przekonały władze miasta do pojęcia działań na rzecz ustanowienia Pól Irygacyjnych rezerwatem przyrody. Miasto ogłosiło już, że wystąpi z wnioskiem o to do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

– Adaptacja do zmian klimatu to gigantyczne wyzwanie dla wszystkich, ale szczególnie dla dużych miast, takich jak Wrocław. Jesteśmy tego świadomi, dlatego opracowaliśmy Miejski Plan Adaptacji do Zmian Klimatu i sukcesywnie realizujemy jego zapisy. Chcemy dbać i chronić zieleń w naszym mieście na wszystkie możliwe sposoby. Po dwuletniej pracy naukowców przyszedł czas na dalsze działania i utworzenie rezerwatu przyrody na Polach Irygacyjnych – komentuje sprawę Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia.

Ochrona prawna w formie rezerwatu przyrody nie pozwoli na zmianę charakteru tego terenu. Ingerencja człowieka w rezerwacie może ograniczyć się tylko do wykonywania niezbędnych prac, które mają na celu ochronę rezerwatu. Zgodnie z zaleceniami ekspertów, rezerwatem miałaby zostać objęta powierzchnia 751 ha. Dodatkowo kolejne 5 ha miasto chce objąć nieco mniej rygorystyczną formą ochrony, jaką jest użytek ekologiczny. Grupy dębów rosnące na tych terenach mają z kolei mieć status pomników przyrody.

– Na Polach rytm wyznaczy przyroda, ale w ramach planu ochrony dla tego terenu określimy także sposoby korzystania z Pól przez mieszkańców Wrocławia, czyli - na przykład - wyznaczone zostaną ścieżki spacerowe, które w okresie lęgowym mogą być czasowo zamykane – wylicza Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju w Urzędzie Miejskim Wrocławia.

Ponadto na Polach wyznaczone zostaną korytarz ekologiczny i aleja drzew do zachowania. Będą one zabezpieczone w planie miejscowym. Na obszarze Pól Irygacyjnych zaplanowano działania ochronne mające na celu utrzymanie i zwiększenie bioróżnorodności.