SOS dla wody! Wielka akcja Sprzątanie świata – Polska rusza już 18 września

Trzy kropki, trzy kreski, trzy kropki, to międzynarodowy sygnał SOS, który stał się w tym roku symbolem apelu o ochronę wód. Fundacja Nasza Ziemia, która od 1994 roku organizuje w Polsce Akcję Sprzątanie świata, chce zwrócić uwagę nie tylko na problem śmieci zalegających bezpośrednio w rzekach czy jeziorach, ale również na nasze codzienne zachowania.

Śmieci, które trafiają do wody

Problem nie ogranicza się do odpadów widocznych na brzegach. Jak wskazuje Fundacja Nasza Ziemia, podczas wcześniejszych akcji sprzątania wolontariusze znajdowali śmieci również pod powierzchnią wody. Wśród odpadów trafiających do rzek i jezior są m.in. opony, odpady budowlane, butelki i opakowania po jedzeniu, a także przedmioty, których trudno byłoby spodziewać się w akwenach.

Podczas jednej z akcji sprzątania Jeziora Kierskiego (Pojezierze Poznańskie) nurkowie-wolontariusze wydobyli z wody ponad tonę śmieci. Fundacja zwraca uwagę, że odpady pozostawione na terenach zielonych, w parkach czy w pobliżu zbiorników wodnych również mogą ostatecznie trafić do rzek i jezior.

Dlatego tegoroczna akcja ma być nie tylko kolejnym wielkim sprzątaniem, ale również okazją do rozmowy o tym, jak nasze codzienne wybory wpływają na stan zasobów wodnych.

33. edycja Sprzątania świata

Wielki Finał Akcji Sprzątanie świata – Polska odbędzie się w trzeci weekend września, czyli od 18 do 20 września 2026 roku. W działania angażują się grupy z całej Polski – m.in. szkoły, przedszkola, harcerze, organizacje społeczne, kluby sportowe, samorządy, koła gospodyń wiejskich oraz osoby indywidualne.

Tegoroczne działania nie ograniczają się jednak do jednego weekendu. Fundacja zaplanowała akcje związane z różnymi rodzajami środowisk wodnych – od Bałtyku, przez rzeki, po jeziora.

18 września w Warszawie rozpocznie się Wielki Finał 33. Akcji Sprzątanie świata – Polska. Dzień później, 19 września, nurkowie-wolontariusze będą sprzątać zbiornik Kamionka Piast w Opolu.

Fundacja Nasza Ziemia działa od ponad 30 lat

Za organizacją tegorocznej akcji stoi Fundacja Nasza Ziemia, jedna z najstarszych ekologicznych organizacji pozarządowych w Polsce. Powstała w 1994 roku z inicjatywy Miry Stanisławskiej-Meysztowicz, która w tym samym roku zorganizowała pierwszą polską edycję międzynarodowej inicjatywy Clean Up the World pod nazwą „Sprzątanie świata – Polska”.

Fundacja od ponad trzech dekad realizuje dwa główne programy: Akcję Sprzątanie świata – Polska oraz działania z zakresu ekoedukacji skierowane do dzieci, młodzieży i dorosłych. Jej działalność koncentruje się nie tylko na organizowaniu akcji porządkowych, ale również na kształtowaniu codziennych nawyków związanych z ochroną środowiska.

Warto przy tym zaznaczyć, że Fundacja Nasza Ziemia jest związana z Wrocławiem – jej siedziba mieści się przy ul. Stanisławowskiej 47. Od maja 2021 roku organizacja ma status Organizacji Pożytku Publicznego.

Wody Polskie partnerem tegorocznej akcji

W 2026 roku Fundacja połączyła siły z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie. Partnerstwo ma służyć połączeniu działań terenowych z edukacją i komunikacją dotyczącą ochrony rzek i jezior. Wody Polskie prowadzą również kampanię #WodyToNieŚmietnik, która zwraca uwagę na odpowiedzialność za stan polskich akwenów.

Jednym z elementów tegorocznych działań jest także Koalicja „SOS dla Wody”. 14 września w Poznaniu jej przedstawiciele – Wody Polskie, Urząd Miasta Poznania, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu oraz Fundacja Nasza Ziemia – podpisali Deklarację „SOS dla Wody”. Tego samego dnia uczestnicy wydarzenia posprzątali brzegi Warty i Cybiny oraz same rzeki, zbierając łącznie 508 kg odpadów.

Czysta woda zaczyna się na lądzie

Hasło tegorocznej akcji zwraca uwagę na coś, co łatwo przeoczyć. Ochrona wody nie zaczyna się dopiero wtedy, gdy ktoś wyciąga śmieci z rzeki albo jeziora. Zaczyna się wcześniej – w momencie, kiedy odpad trafia do właściwego pojemnika zamiast na ziemię, do kanalizacji deszczowej czy bezpośrednio do akwenu.

Fundacja Nasza Ziemia podkreśla, że woda jest niezbędna dla ludzi, zwierząt i roślin, a także dla funkcjonowania gospodarki. Tegoroczna akcja ma więc być nie tylko wezwaniem do sprzątania, ale również pytaniem o to, jak na co dzień korzystamy z zasobów wodnych i jak nasze decyzje wpływają na ich stan.

A Wy? Macie już plan na Sprzątanie świata?

Czy Wasz sztab jest już zarejestrowany? A może dopiero zastanawiacie się, gdzie w tym roku ruszyć z workami i rękawiczkami? Wrocław ma Odrę, jej dopływy, brzegi, bulwary i mnóstwo miejsc, w których po weekendzie potrafi zostać coś więcej niż tylko wspomnienie dobrej zabawy.

Może w tym roku warto spojrzeć na Sprzątanie świata trochę szerzej? Nie tylko na najbliższy skwer czy park, ale również na wodę, która przepływa przez nasze miasto. Czy pamiętacie o Odrze? Czy wiecie, co znajduje się na jej brzegach? I czy macie już pomysł, gdzie skierujecie swój „SOS dla wody”?