Mlekiem w suszę. Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej zamienią odpady z mleczarni w ratunek dla rolnictwa?

Prace koncentrują się na przetwarzaniu produktów ubocznych przemysłu mleczarskiego na bionawozy, które mogłyby być stosowane w uprawie zbóż, takich jak pszenica, kukurydza czy jęczmień.

Badacze planują odzyskiwać z odpadów azot – kluczowy pierwiastek sprzyjający rozwojowi roślin. Projekt ten idealnie wpisuje się w koncepcję zrównoważonego rolnictwa. Autorzy wyjaśniają, że nawozy na bazie biomasy zyskują coraz większą popularność, stanowiąc znakomitą alternatywę dla produktów mineralnych. Dzięki naturalnym składnikom nie tylko wspierają procesy biologiczne, ale w dłuższej perspektywie poprawiają żyzność gleby.

Obecnie bazą do produkcji bionawozów jest najczęściej materia organiczna (np. obornik lub guano) oraz pozostałości naturalne, takie jak resztki roślinne, kompost czy słoma. Badania prowadzone na Wydziale Chemicznym PWr mają wykazać, że do tej listy można dopisać również odpady mleczarskie. Chodzi przede wszystkim o tzw. zrzut, czyli powstającą przed procesem pasteryzacji zagęszczoną mieszaninę o wysokiej zawartości białek.

– Bywa on wykorzystywany do produkcji pasz dla zwierząt, ale alternatywnie może stanowić źródło azotu, fosforu i innych pierwiastków, które są niezwykle cenne w uprawie roślin. Dlatego postanowiliśmy zagospodarować ten odpad w inny sposób, tworząc innowacyjny nawóz organiczno-mineralny oraz biostymulator. Warto podkreślić, że nikt wcześniej nie próbował wykorzystać go w ten sposób – mówi Rafał Taf ze Szkoły Doktorskiej PWr, który na prowadzonych badaniach opiera swoją pracę doktorską, realizowaną pod opieką prof. Katarzyny Chojnackiej z Katedry Zaawansowanych Technologii Materiałowych na Wydziale Chemicznym.

Opracowywana metoda to nie tylko nowy sposób pozyskiwania składników odżywczych, ale także działanie w duchu „zero waste”.

– Opracowana przez nas metoda pozwala na stuprocentowe wykorzystanie powstających odpadów – nic się więc nie marnuje, a gotowy nawóz ma postać granulatu lub ciekłego biostymulatora – wyjania Rafał Taf.

Pierwsze testy tak pozyskanego preparatu zostały już przeprowadzone w warunkach laboratoryjnych. Wkrótce, we współpracy z wrocławskim oddziałem Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego (IUNG-PIB), rozpoczną się badania polowe na pszenicy.

– Nasze rozwiązanie ma ogromny potencjał wdrożeniowy zarówno dla branży mleczarskiej, która dzięki temu nie musi ponosić potencjalnych kosztów utylizacji odpadów, jak i dla rolników, ponieważ docelowo produkcja bionawozu może być tańsza niż nawozów chemicznych – podkreśla autor badań.

Badania są elementem międzynarodowego projektu HORIZON Landfeed. W jego ramach naukowcy z Hiszpanii, Włoch, Francji, Grecji i Polski pracują nad wykorzystaniem różnego rodzaju odpadów żywnościowych, w tym m.in. resztek pochodzenia zwierzęcego, produktów ubocznych z tłoczni oliwy czy osadów z oczyszczalni ścieków.