Wrocławski magistrat staje w obronie ptaków i nietoperzy. Program wpłynie na realizację remontów i nowych inwestycji

Wroclife • 2025-07-29 Wrocławski magistrat staje w obronie ptaków i nietoperzy. Program wpłynie na realizację remontów i nowych inwestycji

Prezydent Wrocławia wydał zarządzenie dotyczące ochrony ptaków i nietoperzy w przestrzeni miejskiej. Dokument jasno wskazuje, jak realizować różnego rodzaju inwestycje i remonty z poszanowaniem dobra zwierząt. Towarzyszyć mu będzie także kampania promocyjna „Zróbmy miejsce dla wszystkich”.

„Standardy ochrony ptaków i nietoperzy w przestrzeni miejskiej” to dokument skierowany przede wszystkim do instytucji miejskich. Zarządzenie Prezydenta Wrocławia zobowiązuje jednostki miejskie, spółki komunalne oraz podmioty realizujące swoje inwestycje z udziałem pieniędzy z miejskiego budżetu do przestrzegania szeregu zaleceń związanych z prowadzonymi pracami. Chodzi m.in. o wykonanie ekspertyz przyrodniczych, zapewnienie kompensacyjnych budek lęgowych i skrzynek dla nietoperzy w przypadku konieczności likwidacji siedlisk, czy też przestrzeganie szczegółowych procedur monitoringu i nadzoru przyrodniczego w trakcie realizacji inwestycji.

Urzędnicy tłumaczą, że rozwiązanie to zostało wprowadzone w trosce o żyjące we Wrocławiu ptaki i nietoperze. Badania przyrodnicze wskazują, że w granicach miasta żyje ponad 200 gatunków ptaków i 18 gatunków nietoperzy, a wśród nich m.in. borowiec wielki, gacek brunatny czy karlik drobny. Co istotne, w Polsce wszystkie nietoperze są pod ochroną. Ptaki zaś są cennymi elementami ekosystemu i mają pozytywny wpływ na nasze życie – choćby przez to, że redukują liczbę owadów, np. komarów oraz gryzoni, zapobiegają rozprzestrzenianiu się patogenów.

– Wrocław rozwija się dynamicznie, ale jego rozwój musi obejmować również tych mieszkańców, którzy nie głosują, nie narzekają i nie protestują – bo nie mówią. Musimy budować i remontować nie tylko dla siebie, ale i z myślą o wszystkich innych gatunkach, które tu z nami żyją – przekonuje Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Zobacz całą galerię
5 zdjęć

Choć zarządzenie skierowane jest do jednostek miejskich, magistrat liczy również na to, że z zaleceń będą korzystać mieszkańcy, którym nie jest obojętny los zwierząt. Pomóc w tym ma kampania promocyjna „Zróbmy miejsce dla wszystkich”. Jednym z jej elementów będą ulotki dołączane do pozwoleń na budowę, informujące o dobrych praktykach związanych z prowadzeniem inwestycji.

Przykładowe zalecenia to:

Przed remontami, przebudową czy termomodernizacją warto skonsultować się z ornitologiem lub przyrodnikiem – specjalista pomoże ocenić, czy na budynku znajdują się siedliska chronionych gatunków i doradzi, jak przeprowadzić prace z poszanowaniem przyrody.
W sierpniu większość ptaków gnieżdżących się w budynkach kończy już lęgi, dlatego przy udziale ornitologa możliwe może być rozpoczęcie prac jeszcze przed zakończeniem sezonu lęgowego, który trwa formalnie od marca do połowy października.
Nie należy likwidować miejsc gniazdowania ptaków w budynkach – nawet jeśli gniazda są bądź wydają się opuszczone, ptaki mogą wracać do tych samych miejsc lęgowych w kolejnych latach.
Montaż budek lęgowych i skrzynek dla nietoperzy na budynkach prywatnych – to prosta i skuteczna forma kompensacji utraconych siedlisk;
Nie dokarmiać ptaków chlebem, który szkodzi ich zdrowiu – zamiast tego można podawać im ziarna lub specjalistyczne karmy.

– Wielu problemów da się uniknąć, jeśli już na etapie planowania ktoś zapyta: kto tu mieszka i jak to zabezpieczyć? Czasem wystarczy niewielka zmiana terminu prac albo zamontowanie kilku skrzynek, by pogodzić potrzeby ludzi i zwierząt. Bez takiej wiedzy łatwo nieświadomie zniszczyć coś, czego już nie da się odbudować – komentuje ornitolog Anna Adamczyk.

Zgodnie z polskim prawem – ustawą o ochronie przyrody i rozporządzeniem Ministra Środowiska – wszystkie nietoperze oraz większość krajowych ptaków podlega ochronie ścisłej. Zakazane jest ich płoszenie, niszczenie siedlisk, gniazd czy innych schronień – również poza okresem lęgowym.

– Ptaki i nietoperze żyją z nami, są naszymi małymi sąsiadami obok – choć często ich nie zauważamy. Edukacja to fundament skutecznej ochrony – trzeba podkreślać, że są one sprzymierzeńcami człowieka: regulują liczebność owadów oraz pełnią szereg istotnych funkcji w ekosystemach. Jeśli znikną – stracimy coś znacznie więcej niż tylko odgłos jerzyka pod dachem – podsumowuje Małgorzata Demianowicz, dyrektor Wydziału Środowiska Urzędu Miejskiego Wrocławia.