Wrocławski magistrat staje w obronie ptaków i nietoperzy. Program wpłynie na realizację remontów i nowych inwestycji

„Standardy ochrony ptaków i nietoperzy w przestrzeni miejskiej” to dokument skierowany przede wszystkim do instytucji miejskich. Zarządzenie Prezydenta Wrocławia zobowiązuje jednostki miejskie, spółki komunalne oraz podmioty realizujące swoje inwestycje z udziałem pieniędzy z miejskiego budżetu do przestrzegania szeregu zaleceń związanych z prowadzonymi pracami. Chodzi m.in. o wykonanie ekspertyz przyrodniczych, zapewnienie kompensacyjnych budek lęgowych i skrzynek dla nietoperzy w przypadku konieczności likwidacji siedlisk, czy też przestrzeganie szczegółowych procedur monitoringu i nadzoru przyrodniczego w trakcie realizacji inwestycji.

Urzędnicy tłumaczą, że rozwiązanie to zostało wprowadzone w trosce o żyjące we Wrocławiu ptaki i nietoperze. Badania przyrodnicze wskazują, że w granicach miasta żyje ponad 200 gatunków ptaków i 18 gatunków nietoperzy, a wśród nich m.in. borowiec wielki, gacek brunatny czy karlik drobny. Co istotne, w Polsce wszystkie nietoperze są pod ochroną. Ptaki zaś są cennymi elementami ekosystemu i mają pozytywny wpływ na nasze życie – choćby przez to, że redukują liczbę owadów, np. komarów oraz gryzoni, zapobiegają rozprzestrzenianiu się patogenów.

– Wrocław rozwija się dynamicznie, ale jego rozwój musi obejmować również tych mieszkańców, którzy nie głosują, nie narzekają i nie protestują – bo nie mówią. Musimy budować i remontować nie tylko dla siebie, ale i z myślą o wszystkich innych gatunkach, które tu z nami żyją – przekonuje Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Zobacz całą galerię
5 zdjęć

Choć zarządzenie skierowane jest do jednostek miejskich, magistrat liczy również na to, że z zaleceń będą korzystać mieszkańcy, którym nie jest obojętny los zwierząt. Pomóc w tym ma kampania promocyjna „Zróbmy miejsce dla wszystkich”. Jednym z jej elementów będą ulotki dołączane do pozwoleń na budowę, informujące o dobrych praktykach związanych z prowadzeniem inwestycji.

Przykładowe zalecenia to:

• Przed remontami, przebudową czy termomodernizacją warto skonsultować się z ornitologiem lub przyrodnikiem – specjalista pomoże ocenić, czy na budynku znajdują się siedliska chronionych gatunków i doradzi, jak przeprowadzić prace z poszanowaniem przyrody.

• W sierpniu większość ptaków gnieżdżących się w budynkach kończy już lęgi, dlatego przy udziale ornitologa możliwe może być rozpoczęcie prac jeszcze przed zakończeniem sezonu lęgowego, który trwa formalnie od marca do połowy października.

• Nie należy likwidować miejsc gniazdowania ptaków w budynkach – nawet jeśli gniazda są bądź wydają się opuszczone, ptaki mogą wracać do tych samych miejsc lęgowych w kolejnych latach.

• Montaż budek lęgowych i skrzynek dla nietoperzy na budynkach prywatnych – to prosta i skuteczna forma kompensacji utraconych siedlisk;

• Nie dokarmiać ptaków chlebem, który szkodzi ich zdrowiu – zamiast tego można podawać im ziarna lub specjalistyczne karmy.

– Wielu problemów da się uniknąć, jeśli już na etapie planowania ktoś zapyta: kto tu mieszka i jak to zabezpieczyć? Czasem wystarczy niewielka zmiana terminu prac albo zamontowanie kilku skrzynek, by pogodzić potrzeby ludzi i zwierząt. Bez takiej wiedzy łatwo nieświadomie zniszczyć coś, czego już nie da się odbudować – komentuje ornitolog Anna Adamczyk.

Zgodnie z polskim prawem – ustawą o ochronie przyrody i rozporządzeniem Ministra Środowiska – wszystkie nietoperze oraz większość krajowych ptaków podlega ochronie ścisłej. Zakazane jest ich płoszenie, niszczenie siedlisk, gniazd czy innych schronień – również poza okresem lęgowym.

– Ptaki i nietoperze żyją z nami, są naszymi małymi sąsiadami obok – choć często ich nie zauważamy. Edukacja to fundament skutecznej ochrony – trzeba podkreślać, że są one sprzymierzeńcami człowieka: regulują liczebność owadów oraz pełnią szereg istotnych funkcji w ekosystemach. Jeśli znikną – stracimy coś znacznie więcej niż tylko odgłos jerzyka pod dachem – podsumowuje Małgorzata Demianowicz, dyrektor Wydziału Środowiska Urzędu Miejskiego Wrocławia.