Jak ukształtowało nas życie na Ziemiach Odzyskanych?

Bartosz Senderek • 2025-05-23 Jak ukształtowało nas życie na Ziemiach Odzyskanych?

„Kim jesteśmy? 80 lat na Ziemiach Zachodnich i Północnych” – to temat czwartkowego spotkania w Centrum Historii Zajezdnia. Autorzy książek poświęconych terenom przyłączonym do Polski po II wojnie światowej, wspólnie z wrocławskimi historykami zastanawiali się, jak historia ziem na których żyjemy wpływa na nasze postrzeganie świata.

Centrum Historii Zajezdnia do debaty zaprosiło autorów najważniejszych publikacji o Ziemiach Zachodnich i Północnych: Zbigniewa Rokitę (autora książek: „Kajś” czy „Odrzania. Podróż po Ziemiach Odzyskanych”), Sławomira Sochaja („Niedopolska. Nowe spojrzenie na Ziemie Odzyskane”), prof. Karolinę Ćwiek-Rogalską („Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty”), a także wrocławskich historyków: prof. Wojciecha Kucharskiego i dr. Marka Mutora,

Goście przez blisko dwie godziny dywagowali wpływem życia na Ziemiach Odzyskanych na postrzeganie rzeczywistości i codzienne wybory. Tłumaczyli m.in. że dzięki wspólnym doświadczeniom (migracji i konieczności przystosowania nowych miejsc do swoich potrzeb) wrocławianie łatwiej dogadują się z mieszkańcami Szczecina czy Olsztyna, niż z Polakami z Kielc czy Warszawy. Przekonywali też, że dzięki naszym doświadczeniom historycznym jesteśmy bardziej otwarci.

– Uważam, że istnieje jakieś unikalne doświadczenie wynikające z tego, że jesteśmy potomkami osób, które tutaj przyjechały i stworzyły wyjątkową mieszankę kulturową, że jesteśmy jakąś, nie mówię lepszą, ale właśnie wyjątkową syntezą polskiej historii i kultury – skomentował po debacie dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia. – To widać jak popatrzymy na język, którym mówi się na Ziemiach Zachodnich i Północnych. To jest właśnie jakaś synteza polszczyzny. Widać to też w innych dziedzinach życia, choćby w odwoływaniu się do wydarzeń, czy nawet do tradycji kulinarnych. Nasi przodkowie, musieli się nauczyć żyć razem w nowej, improwizowanej, trudnej rzeczywistości – dodał.

Warto zaznaczyć, że po II wojnie światowej Ziemie Zachodnie i Północne nie tylko zmieniły przynależność państwową, ale dokonała się na nich niemal całkowita wymiana ludności oraz zmiany w strukturze etnicznej i kulturowej. Te przełomowe wydarzenia naznaczyły dziedzictwo kulturowe oraz potencjał gospodarczy obszaru na którym obecnie żyjemy. Po wojnie, dotychczasowa historia, pamięć została zastąpiona lub nadpisana nowymi narracjami, które dziś, mimo wielu zmian, pozostają możliwe do odczytania i zrozumienia.