Wrocławskie zoo tworzy nowe stanowisko. Czym się zajmie specjalista ds. ochrony gatunkowej i dobrostanu zwierząt?

W Polsce podobne stanowisko (jednak nie na pełen etat) działa tylko w gdańskim zoo. We Wrocławiu specjalista ds. ochrony gatunkowej i dobrostanu zwierząt ma być funkcją pełnoetatową. W zoo tłumaczą, że stanowisko to zostało stworzone zgodnie z sugestiami Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA), które uważa że najlepiej byłoby, gdyby każde zoo posiadało takiego eksperta.

Konkurs na wspomniane stanowisko wygrała mgr inż. zootechniki, od 15 lat związana z ZOO Wrocław, Karolina Mól-Woźniak, która na co dzień ma pracować w grupie oceniającej dobrostan zwierząt. Do każdego zadania dobierać będzie opiekunów, kierowników wydziałów hodowlanych, weterynarzy i inne osoby pomocne w ocenie warunków ich bytowania.

– Zajmowałam się zwierzętami terraryjnymi, nie mam takiej wiedzy o ptakach czy ssakach drapieżnych jak ich opiekunowie. Są oni konieczni, by prawidłowo ocenić stan i reakcje swoich podopiecznych, podpowiedzieć czy dane zachowania wynikają z charakteru osobnika, bądź z cech gatunkowych – tłumaczy Karolina Mól-Woźniak.

Zadaniem nowej specjalistki będzie ocena szeroko pojętego dobrostanu zwierząt mieszkających w ogrodzie.

– Dobrostan zwierząt to nie tylko codzienna opieka nad nimi, ale pojęcie dużo szersze. Opiekunowie mogą w swojej codziennej pracy wszystko robić prawidłowo, ale ocena dobrostanu opiera się na pięciu obszarach, które wykraczają poza codzienne doglądanie zwierzęcia, sprzątanie jego wybiegu i karmienie – wyjaśnia Karolina Mól-Woźniak, Specjalistka ds. ochrony gatunkowej i dobrostanu zwierząt w ZOO Wrocław. – Ocena dobrostanu nie jest krytyką niczyjej pracy – zaznacza.

Pięć obszarów jakie ocenia specjalista ds. dobrostanu zwierząt to: środowisko, behawior (zachowanie), żywienie i opieka medyczna (zdrowie fizyczne), które składają się na piąty obszar – domenę mentalną (psychiczną), inaczej stan mentalny.

– Tego ostatniego aspektu nie można mylić ze szczęściem zwierzęcia – to antropomorfizacja, czyli uczłowieczanie. Nikt nie może zapytać zwierzęcia czy jest szczęśliwe, ale też nie każde uśmiechnięte zwierzę jest zadowolone. Możemy jednak za pomocą oceny dobrostanu stwierdzić, czy zwierzę wykazuje zachowania takie, jakie w naturze i czy ma warunki bliskie tym w środowisku naturalnym – wyjaśnia Karolina Mól-Woźniak.

Ocenie dobrostanu może być poddany cały gatunek, konkretny osobnik lub dana grupa osobników, a nawet cały wielogatunkowy wybieg. Powodów, dla których eksperkta może zostać poproszona o przeprowadzenie takiego audytu jest wiele. Dane zwierzę może być np. stare, chore lub po przebytym zabiegu – wtedy też wymaga obserwacji. Konkretne zwierzę może być poddane podwójnej ocenie mającej na celu zbadanie jak zmienił się jego stan na przestrzeni czasu – na przykład: w trakcie ciąży i po porodzie; na kwarantannie i na ekspozycji stałej; w starym i w nowym pawilonie; przed sylwestrowym horrorem związanym z wystrzałami fajerwerków i po nocy sylwestrowej. Ocena może być prowadzona w związku ze zbadaniem konieczności remontu wybiegu lub chęcią budowy nowego pawilonu. Może być także wykonywana przy wprowadzeniu się nowego gatunku na wybieg obok – zmiana sąsiada bywa dla zwierząt stresująca.