„Pieśń nad pieśniami” zabrzmi we Wrocławiu

Księga „Pieśń nad pieśniami” jako dramat jest wyjątkowa, bo nie przebiega w czasie, od urodzenia do śmierci, od oczekiwania do spełnienia, lecz jest trwaniem, utwierdzaniem się wielkiej miłości, która istnieje cały czas i będzie istnieć zawsze, jednocześnie bez fizycznego zwieńczenia i spełnienia. Forma dramatyczna nawiązuje do tradycji Wschodu, gdzie do dziś uprawiana jest suficka tradycja ghazal. To skrajnie zdyscyplinowana forma poezji, która wykłada się jednocześnie, w każdej chwili i każdym słowie jako mistyczna i miłosna. Śpiewak i poeta, który zajmuje się tym przez całe życie, opowiada poemat będący jednocześnie dziełem mistycznym i erotycznym, i, nie skręcając ani na chwilę w jedną lub drugą stronę, mając stale w pamięci istnienie tej drugiej strony, zawsze porusza się po grani tego napięcia. Na Zachodzie ta forma sztuki prawie zanikła, jeśli nie liczyć kilkudziesięciu lat XVII-wiecznego muzycznego manieryzmu. Ale może jednak nie wszystko stracone? Przecież sama nieprzerwana do dziś obecność „Pieśni na pieśniami” wśród ksiąg kanonicznych Starego Testamentu domaga się takiej właśnie wewnętrznej dyscypliny.

Autor oratorium Robert Pożarski był jednym z najlepszych specjalistów na świecie zajmujących się monodią gregoriańską. Jego kompozycja jest syntezą doświadczeń artystycznych autora w dziedzinie śpiewu gregoriańskiego, bizantyjskiego, tradycyjnego, średniowiecznego dramatu liturgicznego i muzyki współczesnej. Dzieło powstało w 2019 roku; wówczas sobie powierzył fantastyczną i skomplikowaną partię solową Oblubieńca, a partie chóralne (o funkcji narracyjnej i komentującej) oraz rolę Oblubienicy przeznaczył dla wrocławskich schól, męskiej i żeńskiej, które założył i prowadził przez ponad 20 lat.

„Pieśń nad pieśniami” jako księga biblijna interesowała Roberta Pożarskiego od kilkudziesięciu lat, a ostatecznie stworzył swoje wielkie dzieło muzyczne do tekstu tłumaczenia Romana Brandstaettera, którego twórczością zafascynował się w ostatnich latach.

– Brandstaetter nadaje się do śpiewania jak rzadko kto, jego poezja jest syntezą doświadczeń melodii hebrajskiego oryginału, z analitycznym, precyzyjnym, wręcz mistrzowskim użyciem języka polskiego. W dziele Roberta ciekawa jest gra między rytmem „tanecznym”, regularnym, a rytmem psalmodycznym, gdzie recytatyw króluje i wtedy rytm jest dużo bardziej swobodny; są sytuacje, gdzie ten rytm jest całkowicie podporządkowany rytmowi słowa – mówi Marcin Bornus-Szczyciński, kierownik muzyczny oratorium.

Premierowe wykonanie wspomnianego oratorium będzie można usłyszeć już w najbliższą sobotę, 10 czerwca w Kolegiacie św. Krzyża przy pl. Kościelnym 1 na wrocławskim Ostrowie Tumskim. W roli Oblubieńca wystąpi kantor Paweł Szczyciński, w roli Oblubienicy usłyszymy śpiewaczki ze Scholi Mulierum Silesiensis, a w roli chóru – kantorów i śpiewaków ze Scholi Gregoriana Silesiensis. Kierownikiem muzycznym występu jest Marcin Bornus-Szczyciński, a reżyserem Johann Wolfgang Niklaus. Za scenografię i kostiumy odpowiada Małgorzata Dżygadło-Niklaus.

Premierowy występ w Kolegiacie św. Krzyża odbędzie się w sobotę, 10 czerwca o godz. 19:30. Wstęp wolny. Występ dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.