Wszystkich Świętych czy Święto Zmarłych? Tylko jedno z tych świąt obchodzimy 1 listopada

Określenie „Święto Zmarłych” często możemy usłyszeć w kontekście 1 listopada. Prawidłowa nazwa tego święta to jednak Wszystkich Świętych”. Jest ona zapisywana zarówno w dokumentach kościelnych, jak i państwowych. „Ustawa o dniach wolnych od pracy” mówi jasno, że 1 listopada mamy wolne z okazji święta Wszystkich Świętych.

Czy więc nazywanie 1 listopada „Świętem Zmarłych” jest błędem? Choć potocznie obie nazwy używane są zamiennie, to z punktu widzenia tradycji „Wszystkich Świętych” i „Święto Zmarłych” to dwa różne święta, obchodzone w dwa różne dni. „Świętem Zmarłych” prawidłowo można nazwać Zaduszki zwane też Dniem Zadusznym, a oficjalnie dokumentach kościelnych „Wspomnieniem Wszystkich Wiernych Zmarłych”. Dzień ten przypada na 2 listopada i zgodnie z nazwą jest wydarzeniem poświęconym właśnie pamięci o zmarłych.

Skąd wzięło się, że Wszystkich Świętych to Święto Zmarłych? Utożsamianie obu świąt może brać się m.in. z tego, że występują one dzień po dniu, a obchody obu treściowo są połączone i dotyczą zmarłych (bo zgodnie z tradycją Kościoła świętym może został tylko osoba zmarła, ale nie każda). Swoją rolę w promocji tej drugiej nazwy w Polsce miały też władze komunistyczne z okresu PRL, które chcąc umniejszyć religijny charakter święta lansowały nazwy „Święto Zmarłych”, „Dzień Zmarłych” czy „Wszystkich Zmarłych”.

Kiedy obchodzi się Dziady?

Zamieszkanie w dacie dni poświęconych zmarłych robi jeszcze jedna tradycja, a mianowicie pogański zwyczaj Dziady, który był kultywowany na wchodzie. Na przełomie października i listopada obchodziło się tzw. Dziady jesienne i tu kluczową datą był 31 października – to właśnie w wigilię 1 listopada, wieczorem odprawiano obrzędy, których celem było zapewnienie sobie przychylności duchów. Co ciekawe według źródeł historycznych, Dziady (tzw. wiosenne) odprawiano nie tylko jesienią, ale też na początku maja.

Kiedy jest Halloween?

O tej samej porze czyli 31 października wieczorem, przede wszystkim w krajach anglosaskich, ale ostatnio też i innych, kultywowany jest zwyczaj Halloween. Tradycją tego święta nie jest jednak wspominanie zmarłych, a zabawa powiązana z przebieraniem się w upiorne stroje.

Warto tu też wspomnieć o obchodzonym w Meksyku, ale także innych krajach, w których żyje społeczność meksykańska święcie Día de Muertos. To obrzęd etniczno-religijny, którego celem jest oddawanie czci pozagrobowemu życiu zmarłych i więzom rodzinnym, ale odbywa się ono w radosnej atmosferze, by podkreślić to, że zgodnie z wiarą dusze zmarłych nadal egzystują.