Świadectwa dawnego Wrocławia. Wyjątkowa wystawa w Kompleksie Wieży Ciśnień
Historyczne dokumenty i mapy Wrocławia, dawne publikacje oraz niezwykłe zabytki techniki będzie można zobaczyć 21 i 22 listopada 2026 r. w Kompleksie Wieży Ciśnień przy ul. Na Grobli. Z okazji otwarcia nowej wystawy MPWiK zaprasza mieszkańców i miłośników historii miasta na specjalny weekend zwiedzania z przewodnikiem. Bilet kosztuje tylko 5 zł od osoby.
W Kotłowni Wschodniej powstaje niezwykła ekspozycja prezentująca unikatowe materiały i obiekty pochodzące z XIX i XX wieku. To opowieść o historii miasta, jego rozwoju, codziennym życiu mieszkańców oraz przemianach infrastruktury komunalnej – od wodociągów i energetyki, przez administrację i gospodarkę, aż po kwestie społeczne i zdrowotne.
– Historia wodociągów jest nierozerwalnie związana z historią Wrocławia. Rozwój miasta oznaczał przecież nie tylko powstawanie nowych ulic i budynków, ale także ogromne zmiany zachodzące pod ziemią i w miejskiej infrastrukturze. Chcemy pokazać wrocławianom te mniej oczywiste świadectwa przeszłości i opowiedzieć o mieście z perspektywy, której na co dzień nie mamy okazji oglądać – mówi Przemysław Gałecki, wiceprezes Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu.
Z archiwum dawnego Wrocławia
Na wystawie zaprezentowane zostaną m.in. archiwalne dokumenty dotyczące funkcjonowania Wrocławia, w tym sprawozdania administracyjne z lat 1895-1913, raporty dotyczące gazu, wody i energii elektrycznej z lat 1902-1929, uchwała budżetowa z 1943 roku oraz sprawozdanie przedsiębiorstwa komunalnego z 1941 roku. Odwiedzający zobaczą również roczniki statystyczne z lat 1929-1934, mapę Wrocławia z 1928 roku, dokumenty dotyczące powojennych przydziałów żywności i artykułów codziennego użytku, a także materiały związane z epidemią błonicy w latach 1930-1931.
Ekspozycja przybliży także historię miejskiej infrastruktury i rozwoju techniki. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się m.in. dokumentacja instalacji maszyn parowych dla zakładu wodociągowego w Halle z 1871 roku, przekrój kotłowni i składu węgla berlińskich wodociągów, materiały dotyczące miejskiej elektrowni wodnej we Wrocławiu z 1925 roku oraz zabytkowa rura wodociągowa z przełomu XIX i XX wieku, wykonana z drewnianych klepek wzmacnianych metalową spiralą.
Technicznym eksponatom towarzyszyć będzie przestrzeń, która sama jest zabytkiem i świadkiem rozwoju wrocławskich wodociągów. Kompleks Na Grobli zaczął dostarczać wodę mieszkańcom już 1 sierpnia 1871 roku. W znajdującej się obok wieży pracowały potężne maszyny parowe rozmieszczone na trzech kondygnacjach, a jedno z ich kół zamachowych miało aż 7,5 metra średnicy.
Wystawa to nie tylko spotkanie z historią zapisaną na papierze, ale również okazja do odkrycia technicznych i architektonicznych świadectw epoki, które pokazują, jak kształtowało się nowoczesne miasto.
– Zależy nam, żeby historia nie była tylko zbiorem dat i dokumentów, ale opowieścią, którą można odkrywać w autentycznej przestrzeni. Kompleks Wieży Ciśnień daje taką możliwość. W otoczeniu historycznej infrastruktury możemy spojrzeć na rozwój Wrocławia z zupełnie innej perspektywy – mówi Monika Domaradzka, menedżerka Centrum Edukacji Ekologicznej Hydropolis.
Specjalny weekend zwiedzania Kompleksu Wieży Ciśnień z przewodnikiem
Z okazji inauguracji wystawy Hydropolis zaprasza na wyjątkowy weekend 21-22 listopada 2026 r., podczas którego w kameralnych grupach będzie można poznać historię prezentowanych eksponatów, zajrzeć do niezwykłego wnętrza dawnej kotłowni i odkryć mniej znane wątki z historii Wrocławia. Zwiedzanie będzie odbywać się co godzinę, od godz. 10.00 do 16.00. Po obiekcie oprowadzi przewodnik Hydropolis, który przybliży znaczenie zgromadzonych materiałów i opowie o ich historycznym oraz technicznym kontekście.
Od pary i potężnych pomp do wystawy. 155 lat historii Na Grobli
Historia wodociągów przy Na Grobli zaczęła się jeszcze w połowie XIX wieku. Już w 1847 roku radni dyskutowali o tym, jak zapewnić rozwijającemu się miastu odpowiednią ilość wody dobrej jakości. W 1866 roku zatwierdzono projekt nowoczesnego zakładu wodociągowego, przeznaczając na jego realizację 800 tys. talarów. 1 sierpnia 1871 roku zakład Na Grobli po raz pierwszy dostarczył wodę mieszkańcom ówczesnego Wrocławia.
Skala przedsięwzięcia była imponująca. Początkowo wieża zaopatrywała w wodę 165 tys. mieszkańców, a na jednego wrocławianina przypadało średnio około 97 litrów wody dziennie. Sercem zakładu były potężne maszyny parowe. Dwie z nich, wyprodukowane przez wrocławską fabrykę Gustava Ruffera i uruchomione w 1879 roku, zajmowały aż trzy kondygnacje o łącznej wysokości 24 metrów. Ich najbardziej widowiskowym elementem było koło zamachowe o średnicy 7,5 metra.
Kotłownia Wschodnia, w której prezentowana będzie nowa wystawa, jest częścią tego historycznego założenia. W pierwotnym projekcie zakładano umieszczenie kotłowni w samej wieży ciśnień, jednak miejski radca budowlany Carl Zimmermann zmodyfikował koncepcję angielskiego inżyniera Johna Moore'a i przeniósł ją do osobnego budynku z wysokim kominem. To właśnie dawna Kotłownia Wschodnia zachowała się do dziś i teraz stanie się tłem dla opowieści o dawnym Wrocławiu. Obiekt został udostępniony zwiedzającym w 2025 roku jako jedna z nowych atrakcji przygotowanych z okazji 10-lecia Hydropolis.
Odkryj Wrocław z innej perspektywy
Hydropolis zaprasza do wspólnego odkrywania historii miasta – zapisanej w dokumentach, ukrytej w technice i zachowanej w niezwykłej przestrzeni Kotłowni Wschodniej. Zwiedzanie wystawy to wyjątkowa okazja, by zobaczyć unikatowe archiwalia i poznać historię Wrocławia z zupełnie nowej perspektywy.
Informacje organizacyjne na temat zwiedzania Kompleksu Wieży Ciśnień
- Termin: 21 i 22 listopada 2026 r., godziny: 10:00, 11:00, 12:00, 13:00, 14:00, 15:00, 16:00
- Miejsce: Kotłownia Wschodnia, Kompleks Wieży Ciśnień, ul. Na Grobli, Wrocław
- Bilet: 5 zł od osoby
- Forma zwiedzania: kameralne grupy z przewodnikiem
- Bilety można kupić na stronie bilety.hydropolis.pl w zakładce „Zwiedzanie zabytkowego kompleksu Na Grobli” oraz stacjonarnie w pawilonie kasowym Hydropolis.
Najpopularniejsze teraz
-
Złoty Wąs 2026 - Wrocław ponownie stawia na zdrowie mężczyzn! -
Nordycka Noc Saunowa w Aquaparku Wrocław. Skandynawskie rytuały i nocne saunowanie -
Z którego przystanku odjedzie mój autobus lub tramwaj? Wrocław testuje nowe oznaczenia -
Gajowicka i Żmudzka w remoncie. Przed kierowcami kolejne utrudnienia -
15. Dolnośląski Festiwal Biegów Górskich. Ruszyły zapisy na jubileuszową edycję -
Wrocław buduje nowy tor speedrowerowy. Powstaje na Nowym Dworze -
Brak wody? Nowa aplikacja Nasz Wrocław Cię o tym powiadomi -
Startuje Jazztopad Festival 2026 we Wrocławiu. Przed nami koncerty światowych gwiazd jazzu -
Kobiety: Teraz! V Dolnośląski Kongres Kobiet we Wrocławiu -
Zielone zmiany we Wrocławiu. Nowe nasadzenia i inwestycje -
Panthers Wrocław mistrzami Polski U20! W finale rozbili rywali 32:0 -
Panthers Wrocław zagrają o mistrzostwo Polski. Wielki finał na Stadionie Olimpijskim -
Dolny Śląsk pracuje, ale z zadyszką. Wrocław wciąż wygrywa, a powiaty na obrzeżach regionu zostają w tyle -
SIM Wrocław: mieszkanie na wynajem czy zakup na kredyt? Trwa dodatkowy nabór -
Ceny mieszkań we Wrocławiu w górę. W innych miastach przegrywają z inflacją