Zmiany w pochówkach w największych miastach? Trwa dyskusja

Coraz mniej miejsca na cmentarzach, starzejące się społeczeństwo i rosnąca popularność pochówków urnowych – to wyzwania, z którymi mierzą się polskie miasta. O potrzebie zmian w zarządzaniu nekropoliami i organizacji pochówków pisze Unia Metropolii Polskich w raporcie „Miejskie nekropolie”.

Autorzy opracowania zwracają uwagę, że przepisy dotyczące cmentarzy od kilkudziesięciu lat nie doczekały się kompleksowej reformy, choć zmieniają się potrzeby mieszkańców i sposoby upamiętniania zmarłych.

Raport analizuje m.in. dostępność miejsc na cmentarzach komunalnych oraz podejście Polaków do alternatywnych form pochówku. Badanie opinii wskazuje, że otwartość na rozwiązania inne niż tradycyjny pochówek jest umiarkowana. Dla samorządów oznacza to konieczność uwzględnienia tych zmian w planowaniu przyszłości miejskich nekropolii.

- Dlaczego nie możemy rozsypywać prochów w ,,Ogrodzie Pamięci’’, skoro świat to robi? Tego chcą rodziny osób zmarłych. Często chcą wypełnić wolę osoby zmarłej. Czy łamiemy przepisy? – mówi Maria Michalak, Kierownik Wydziału Usług Cmentarnych Zakładu Usług Komunalnych w Szczecinie. - Nie ma w tym nic złego. Chowam, spełniam wolę rodziny, oszczędzam miejsce na cmentarzach, więc taka forma pochówku powinna być dozwolona. Dlaczego w nowej ustawie pominięto ,,Ogrody Pamięci’’? Nie ma nawet w słowniku nazwy ,,Ogród Pamięci’’ czy "Łąka Pamięci’”, a one funkcjonują w kilku miastach Polski.

Starzejące się społeczeństwo

W najbliższych 20 latach liczba zgonów może nadal rosnąć, co będzie wyzwaniem dla zarządców cmentarzy. W 2022 roku w miastach Unii Metropolii Polskich odnotowano 81,5 tys. zgonów, czyli 18 proc. wszystkich w Polsce.

Coraz mniej miejsca na cmentarzach

Cmentarze komunalne w miastach UMP mierzą się z niedoborem miejsc na nowe groby. Zajmują łącznie 1114 ha, co stanowi 57 proc. powierzchni wszystkich nekropolii. W tej sytuacji istotne staje się lepsze wykorzystanie dostępnej przestrzeni i odpowiednie planowanie rozwoju cmentarzy.

Coraz popularniejsze pochówki urnowe

W 2022 roku pochówki urnowe stanowiły 60 proc. pogrzebów na cmentarzach komunalnych w miastach UMP. Na rosnącą popularność tego rozwiązania wpływają m.in. ograniczona przestrzeń, koszty, migracje oraz zmieniające się podejście do pochówku.

Potrzebne zmiany w przepisach

Eksperci prawa funeralnego i zarządcy miejskich cmentarzy wskazują na potrzebę dostosowania przepisów do współczesnych realiów. Zmiany miałyby objąć m.in. kremację, alternatywne formy pochówku, prawo do grobu, ekshumacje oraz zasady gospodarowania odpadami cmentarnymi.