Węgierski fizyk nowym doktorem honoris causa PWr. Ogłoszono też laureata Lem Prize

Tytuł doktora honoris causa wrocławskiej uczelni odebrał węgierski badacz prof. Ferenc Krausz, laureat Nagrody Nobla z fizyki w 2023 r. Dyrektor Instytutu Optyki Kwantowej Maxa Plancka jest twórcą fizyki attosekundowej. Wyróżnienie na PWr przyznano mu jako wyraz uznania dla wybitnych osiągnięć dla światowej nauki. W szczególności za opracowanie metod eksperymentalnej generacji i pomiaru impulsów światła o attosekundowych czasach trwania do badania dynamiki elektronów w materii. Ponadto doceniono jego wieloletnią i bliską współpracę ze środowiskiem naukowym Politechniki Wrocławskiej.

Prof. Krausz w listopadzie ubiegłego roku wykłosił we Wrocławiu wykład w ramach Interdyscyplinarnego Seminarium Naukowego Politechniki Wrocławskiej. Wizyta naukowca była połączona z oficjalnym rozpoczęciem działalności na Politechnice Wrocławskiej specjalnej grupy badawczej w ramach prestiżowego programu Max Planck Partner Group.

– Prof. Ferenc Krausz jest zatem głęboko i autentycznie zainteresowany długoterminową kontynuacją i ożywieniem współpracy zwłaszcza w dziedzinie laserów generujących ultrakrótkie impulsy w zakresie średniej podczerwieni. Jego pasją od lat jest wykrywanie komórek nowotworowych w osoczu z wykorzystaniem właśnie tych ultrakrótkich impulsów laserowych. Jeśli ten program się powiedzie, będzie to kolejny krok milowy światowej nauki, niewątpliwie wart kolejnego Nobla – powiedział prof. Rafał Walczak, dziekan Wydziału Elektroniki, Mikrosystemów i Fotoniki, promotor doktoratu dla węgierskiego uczonego.

– Bardzo dziękuję za to wyróżnienie. To dla mnie wielka przyjemność i honor. W swoim wystąpieniu chciałbym poruszyć temat przyszłości Europy i jej konkurencyjności w zakresie badań i innowacji. O tych zagadnieniach mówił już w swoim wystąpieniu prof. Arkadiusz Wójs, a ja chciałbym dodać do tego swoje przemyślenia – mówił z kolei sam laureat Nagrody Nobla i nowy doktor honoris causa PWr. – Moja prezentacja to też pochwała badań podstawowych, które są jedynym działaniem człowieka prowadzącym do przełomowych odkryć, mogących w fundamentalny sposób wpłynąć na nasze życie – dodał.

Nie było to jednak jedyne wyróżnienie przyznane podczas tegorocznego Święta Politechniki. Kapituła Nagrody Naukowej im. Stanisława Lema ogłosiła, że tegorocznym jej laureatem został fizyk teoretyk dr Tobias Dornheim z Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf. 34-letni badacz z Niemiec został doceniony m.in. za projekt „Model-free diagnostics of extreme states of matter in the imaginary time” (pol. „Bezmodelowa diagnostyka stanów ekstremalnych materii w czasie urojonym”) poświęcony badaniom nad ciepłą gęstą materią i fizyką wysokich gęstości energii. Otrzymał za niego prestiżowy ERC Starting Grant.

– Praca dr. Tobiasa Dornheima wprowadza nową metodę analizy ekstremalnych stanów materii, takich jak te występujące wewnątrz planet lub w eksperymentach z energią fuzji, bez polegania na modelach podatnych na błędy – uzasadnia decyzję jury prof. Arkadiusz Wójs.

Naukowiec poza pamiątkową statuetką dostanie 100 tys. zł na dalsze badania. Niemiecki naukowiec nagrodę Lem Prize odbierze w 2025 r. podczas specjalnej uroczystości na Politechnice Wrocławskiej. Nagroda ta kierowana jest do młodych naukowców (do 40. roku życia) studiujących lub prowadzących badania w Unii Europejskiej oraz krajach stowarzyszonych.