Plastik jest wszędzie. Naukowcy z Wrocławia sprawdzili, jak jego najmniejsze cząstki działają na komórki
Są tysiące razy mniejsze od grubości ludzkiego włosa i mogą trafiać do organizmu wraz z wodą, jedzeniem czy powietrzem. Naukowcy z udziałem Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu sprawdzili, jak nanoplastiki wpływają na komórki układu odpornościowego. Pierwsze zmiany zaobserwowano już po godzinie.
Nanoplastiki powstają podczas rozpadu większych elementów wykonanych z tworzyw sztucznych. Są na tyle małe, że mogą przedostawać się do krwiobiegu. Ich obecność potwierdzono również w ludzkich tkankach, choć wciąż niewiele wiadomo o skutkach wieloletniego kontaktu z tymi cząstkami.
Zespół naukowców przeanalizował wpływ nanoplastików polistyrenowych na komórki odpornościowe obecne we krwi, między innymi limfocyty i monocyty. Okazało się, że cząstki przenikają do ich wnętrza.
Komórki zaczynają reagować na stres
Szczególną uwagę badaczy zwróciły mitochondria, odpowiedzialne za produkcję energii w komórkach. Po kontakcie z nanoplastikami ich funkcjonowanie ulegało zaburzeniu. Naukowcy odnotowali spadek oddychania mitochondrialnego i produkcji ATP.
– Już po godzinie ekspozycji zaobserwowaliśmy zaburzenia funkcji mitochondriów oraz aktywację komórkowych mechanizmów stresowych. To pokazuje, że nawet krótkotrwały kontakt z nanoplastikami może wpływać na podstawowe procesy zachodzące w komórkach odpornościowych – wyjaśnia prof. Marek Jutel.
Zmieniała się również budowa mitochondriów. Jednocześnie część komórek uruchamiała mechanizmy związane z ochroną przed uszkodzeniami. Badacze określili tę populację jako „stress cells”.
– Wiemy coraz więcej o tym, jak nanoplastiki oddziałują na komórki człowieka, ale wciąż nie potrafimy ocenić rzeczywistego ryzyka wynikającego z codziennej ekspozycji. Aby odpowiedzieć na to pytanie, potrzebne są długoterminowe badania łączące obserwacje laboratoryjne z badaniami populacyjnymi – mówi współautor publikacji prof. Marek Jutel z Katedry i Zakładu Immunologii Klinicznej UMW.
Nie wszystkie komórki reagują tak samo
Badacze sprawdzili również, czy nanoplastiki wpływają na bazofile, czyli komórki uczestniczące m.in. w reakcjach alergicznych. W tym przypadku nie zaobserwowano ich zwiększonej aktywacji.
Zdaniem naukowców pokazuje to, że poszczególne elementy układu odpornościowego mogą różnie reagować na kontakt z nanoplastikami.
– Nasze wyniki pokazują, że nanoplastiki mogą przenikać do komórek układu odpornościowego i zaburzać ich metabolizm. Nie oznacza to jeszcze związku z konkretnymi chorobami, ale wskazuje mechanizm biologiczny, który warto dalej badać – podkreśla dr hab. Magdalena Zemelka-Wiącek, prof. UMW z Katedry i Zakładu Immunologii Klinicznej.
Co to oznacza dla naszego zdrowia?
Naukowcy podkreślają, że wyników nie należy interpretować jako dowodu na to, że nanoplastiki powodują określone choroby. Badanie przeprowadzono na komórkach w warunkach laboratoryjnych, dlatego nie pozwala ono określić skutków wieloletniej ekspozycji człowieka.
Pokazuje jednak, co dzieje się na poziomie komórkowym po kontakcie z nanoplastikami. Kolejnym krokiem powinny być długoterminowe badania, które pozwolą sprawdzić, czy obserwowane zmiany mają znaczenie dla zdrowia.
Całkowite uniknięcie mikro- i nanoplastików nie jest dziś możliwe. Można jednak ograniczać część ekspozycji, m.in. nie podgrzewając jedzenia w plastikowych pojemnikach, wybierając szkło lub stal do przechowywania żywności oraz ograniczając korzystanie z jednorazowych plastikowych opakowań.
Najpopularniejsze teraz
-
Świadectwa dawnego Wrocławia. Wyjątkowa wystawa w Kompleksie Wieży Ciśnień
-
Brak wody? Nowa aplikacja Nasz Wrocław Cię o tym powiadomi
-
Sławosz Uznański - Wiśniewski wystąpi podczas kosmicznych dni we Wrocławiu
-
Od hip-hopu po muzykę klasyczną. Najbliższe koncerty we Wrocławiu i regionie
-
Z uśmiechem Ci do twarzy! Wrocław po raz 21. świętuje Dzień Życzliwości
-
Wyprzedaż rocznika 2026 w CHERY MM Cars Wrocław. Hybrydowe SUV-y w wyjątkowych ofertach!
-
Koleje Dolnośląskie zamówią pociągi na baterie i wodór. Pierwsze pojadą w 2029 roku
-
Kleczków się zmienia. 527 nowych mieszkań nad Odrą już gotowych
-
Noc Politechniki 2026. Ponad 120 wydarzeń i eksperymentów we Wrocławiu
-
Kolejne kamienice na Nadodrzu do remontu. Budynki odzyskają dawny blask
-
Toni Golem nowym trenerem Śląska Wrocław. Chorwat ma plan na WKS
-
Ładne Morsy wracają! Morsowanie i pomoc osobom z niepełnosprawnościami
-
Wrocław: płatne parkowanie do godz. 20.00. Radni uwzględnili postulaty mieszkańców osiedli
-
Papieros nie jest częścią nas. Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu
-
Badania naukowczyni z Uniwersytetu Wrocławskiego w prestiżowym czasopiśmie PNAS
Najpopularniejsze
Brak wody? Nowa aplikacja Nasz Wrocław Cię o tym powiadomi
Mieszkańcy Wrocławia mogą teraz jeszcze łatwiej śledzić informacje o planowanych i nagłych przerwach w dostawie wody. Dzięki nowej funkcjonalności w aplikacji Nasz Wrocław ważne komunikaty od MPWiK będą trafiać bezpośrednio na telefony użytkowników. A to dopiero początek wodnych nowości. W aplikacji można również znaleźć najbliższy miejski zdrój, a także praktyczne porady i ciekawostki dotyczące wody. Wszystko w jednym miejscu, z myślą o codziennych potrzebach mieszkańców.
Sławosz Uznański - Wiśniewski wystąpi podczas kosmicznych dni we Wrocławiu
„Wrocław is Space” – to wspólna inicjatywa miasta, wrocławskich uczelni wyższych oraz Stowarzyszenia WroSpace. W ostatni weekend listopada odbędzie się wydarzenie, które ma pokazać kosmiczny potencjał regionu. Wydarzenie jest bezpłatne, ale wymagane są zapisy.