25 tys. euro dla matematyka. Wrocław nagrodził prof. Marcina Saboka

Artur Heliak • 2026-09-10 25 tys. euro dla matematyka. Wrocław nagrodził prof. Marcina Saboka

Prof. Marcin Sabok z McGill University w Montrealu został pierwszym laureatem The Ryll-Nardzewski Prize – międzynarodowej nagrody matematycznej ufundowanej przez Miasto Wrocław. Naukowiec otrzymał 25 tys. euro za rozwiązanie jednego z ważnych problemów związanych z klasyfikacją złożonych struktur matematycznych.

Nagroda The Ryll-Nardzewski Prize została ustanowiona przez Prezydenta Wrocławia z okazji setnej rocznicy urodzin prof. Czesława Rylla-Nardzewskiego - wybitnego matematyka przez wiele lat związanego z Wrocławiem. Jej pierwszym laureatem został prof. Marcin Sabok, specjalizujący się w logice matematycznej i deskryptywnej teorii mnogości.

Wyróżnienie przyznano za rozwiązanie problemu dotyczącego tzw. algebr C*, czyli struktur wykorzystywanych przykładowo w teorii operatorów oraz matematycznym opisie mechaniki kwantowej. Badania prof. Saboka odpowiadają na pytanie, kiedy dwa bardzo złożone obiekty matematyczne, choć opisane w różny sposób, można uznać za tę samą strukturę.

Choć zagadnienie dla laika brzmi dość abstrakcyjnie, ma spore znaczenie dla rozwoju współczesnej matematyki. Wynik laureata pokazuje granice możliwości klasyfikowania skomplikowanych obiektów i wskazuje, że nie zawsze można zdefiniować prosty zestaw cech pozwalających jednoznacznie je opisać.

W swoim dowodzie prof. Sabok wykorzystał twierdzenie o selektorach autorstwa Czesława Rylla-Nardzewskiego. I to właśnie ten związek z dorobkiem wybitnego wrocławskiego uczonego był jednym z symbolicznych elementów pierwszej edycji nagrody.

Badania dotyczące algebr C* są także istotne dlatego, że są częścią matematycznych podstaw technologii kwantowych. Choć odkrycie profesora nie ma bezpośredniego zastosowania w codziennym życiu przeciętnego Kowalskiego, to podobne prace rozwijają wiedzę wykorzystywaną w obszarach takich jak informacja kwantowa, optymalizacja czy przyszłe komputery kwantowe.

Ta tematyka jest szczególnie interesująca dla naszego miasta. Na Politechnice Wrocławskiej działa Odra 5. To pierwszy w Polsce komputer kwantowy wykorzystujący nadprzewodzące kubity. Uczelnia prowadzi także intensywne badania i dziłania edukacyjne związane z samymi technologiami kwantowymi.

Nagrodę wręczono podczas Ryll-Nardzewski Day w Operze Wrocławskiej. Wydarzenie było częścią odbywającego się we Wrocławiu Chilean-Polish Mathematical Meeting, międzynarodowego spotkania matematyków z Polski, Chile i innych krajów.

The Ryll-Nardzewski Prize jest finansowana przez Miasto Wrocław. Partnerami przedsięwzięcia są Politechnika Wrocławska, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Matematyczny PAN oraz Polskie Towarzystwo Matematyczne.