Naukowiec z PWr otrzymał 2 mln euro grantu od Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych

ERC Consolidator Grant to jeden z najbardziej prestiżowych międzynarodowych programów grantowych. Mogą się o niego ubiegać naukowcy będący od 7 do 13 lat po obronie doktoratu i wykorzystać na prowadzenie przełomowych projektów i badań, które znacząco wpłyną na rozwój nauki. Warunkiem otrzymania grantu jest wykazanie się wyjątkowymi osiągnięciami naukowymi, m.in. publikacjami w znaczących recenzowanych i międzynarodowych czasopismach, czy wygłoszonymi na zaproszenie prezentacjami na uznanych, międzynarodowych konferencjach.

W ramach tegorocznej edycji przyznano 349 grantów na łączną kwotę 728 mln euro. Na liście wyróżnionych znalazło się tylko 4 naukowców z Polski, w tym 3 przedstawicieli Uniwersytetu Warszawskiego i wspomniany badacz z Wrocławia. To pierwsze takie wyróżnienie nie tylko dla PWr, ale ogólnie wrocławskiej uczelni (w przeszłości otrzymywali je tylko przedstawiciele Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego i AGH w Krakowie).

Dr hab. inż. Sławomir Porada z Wydziału Chemicznego otrzymał 2 mln euro na projekt „Small Differences, Big Impact: Achieving Effective Selective Separations from Water by Tuning Ion Transport Processes” („Niewielkie różnice, ogromny wpływ: Efektywna selektywna separacja jonów z wody poprzez regulację procesów transportu jonów”). Dotyczy on zrozumienia i kontrolowania procesów transportu jonów, a szczególnie tego, jak jony są adsorbowane i desorbowane w czasie w materiałach elektrodowych.

– Chcę znaleźć sposób na to, by sterować kinetyką tych procesów nawet wtedy, gdy jony mają bardzo podobne właściwości – zapowiada dr hab. inż. Sławomir Porada.

Projekt realizowany przez wrocławskiego naukowca może może w przyszłości mieć swoje zastosowanie w zrównoważonym rolnictwie.

– Między innymi pozwoli na zmniejszenie zużycia świeżej wody w rolnictwie – wymienia naukowiec z PWr. – Przykładem jest tutaj możliwość ponownego użycia wody szklarniowej, po selektywnym usunięciu z niej sodu, co zmniejszy zużycie wody słodkiej o około 1000 m3 na hektar rocznie. W efekcie ograniczyłoby to europejskie zapotrzebowanie na wodę słodką o 210 milionów m3 rocznie, a to już odpowiada rocznemu zużyciu wody przez cztery miliony osób – podkreśla.

Jego badania mają też pomóc w opracowaniu zupełnie nowej techniki usuwania i odzysku jonów z wód. To z kolei sprawi, że kraje europejskie będą bardziej niezależne surowcowo, wykorzystując solankę z odsalania i odpady po zużytych bateriach jako nowe źródła cennych jonów, przede wszystkim magnezu, sodu i litu.

– Odzyskane surowce mogą być wykorzystywane w produkcji chemikaliów, materiałów bateryjnych oraz w procesach recyklingu akumulatorów, ograniczając import metali krytycznych i wspierając gospodarkę o obiegu zamkniętym – wyjaśnia dr hab. inż. Porada.

Przed naukowcem jednak jeszcze długa praca. Zaznacza on, że komplikacją projektu jest to, że jony o podobnym rozmiarze i ładunku zachowują się niemal tak samo. To z kolei uniemożliwia ich rozdzielenie klasycznymi metodami.

– Dlatego skupię się na wykorzystaniu czasowych różnic w ich transporcie oraz na projektowaniu materiałów i procesów elektrochemicznych, które pozwolą te różnice wzmocnić – zapowiada. – Moim celem jest znalezienie takiego „punktu optymalnego”, w którym nawet drobne różnice między jonami przełożą się na ich skuteczną selektywną separację – dodaje.

Łączna kwota grantu na badania dla naukowca z PWr to 1 993 767,50 euro. Projekt potrwa pięć lat. W zespole, lidera wspierać będzie zespół składający się z trzech doktorantów i jednego postdoca.