Zabytkowy wrocławski Cmentarz Żydowski w 3D. Trwa digitalizacja najbardziej okazałych grobowców

Projekt „Materialność historii” jest realizowany przez Fundację Urban Memory, Muzeum Sztuki Cmentarnej, oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia oraz Fundację Akcelerator Obywatelski SPARK. Jego celem jest digitalizacja czterech największych i najbardziej okazałych grobowców z zabytkowego cmentarza przy ul. Ślężnej. Efekty prac mamy zobaczyć w drugiej połowie grudnia – modele 3D mają wówczas zostać udostępnione w przestrzeni publicznej, dzięki temu każdy zainteresowany będzie mógł szczegółowo obejrzeć wspomniane budowle.

– Spośród kilkuset grobowców do skanowania 3D zostały wybrane te najbardziej okazałe pod względem architektonicznym i mające znaczenie pod względem kulturowo-historycznym. Wszystkie są emanacją wysokiego statusu majątkowego i społecznego pochowanych w nich rodzin. Wszystkie również odzwierciedlają proces integracji ze społeczeństwem niemieckim i światem chrześcijańskim. Grobowce te projektowane były przez znanych architektów i wykonane przez znamienite warsztaty kamieniarskie. Są one świadectwem pewnej epoki kulturowej, która wraz z Zagładą wrocławskiej społeczności żydowskiej odeszła bezpowrotnie – wyjaśnia dr Renata Wilkoszewska-Krakowska, kierowniczka Muzeum Sztuki Cmentarnej we Wrocławiu.

Wykonane w ramach projektu skany będą stanowić nie tylko ciekawostkę, ale też mogą posłużyć do badań historycznych i architektonicznych, a także ułatwią zaplanowanie prac restauratorskich.

– Rozwój technologii cyfrowych oraz powstanie innowacyjnych urządzeń umożliwiających dokumentację przeszłości czy tworzenie nowych form upamiętnienia są niezwykle istotne w studiach nad pamięcią. Najnowsze aparatury badawcze, a zwłaszcza narzędzia cyfrowe, pozwalają np. na odtworzenie na bazie istniejących archiwów utraconych dóbr kultury i stworzenie relacji z nimi – tłumaczy Agnieszka Jabłońska, współzałożycielka Fundacji Urban Memory. – Digitalizacja cyfrowa pozwala na dokumentację i dokładne wymiarowanie grobowców, co w przyszłości może się przydać do zaplanowania dalszych prac konserwatorskich tych obiektów. Przede wszystkim jednak ma ona ogromny walor edukacyjny, bowiem pozwala uczyć o przedwojennej społeczności żydowskiej naszego miasta poprzez nowe technologie. A także w drugą stronę, ktoś kto interesuje się skanowaniem 3D może trafić na ten projekt jako przykład digitalizacji struktur małej architektury i przy okazji dowiedzieć się więcej o rodzinach pochowanych w tym miejscu i ich losach. Dodatkowo rozszerzamy grono odbiorców i zwiększamy dostępność tej wyjątkowej spuścizny sztuki cmentarnej z cmentarza przy ul. Ślężnej, która powstała w przedwojennym Breslau. Możemy sobie wyobrazić, że potomkowie Żydów z Breslau mieszkający na drugim końcu świata, a także badacze i badaczki różnych dziedzin i uniwersytetów, chętnie zapoznają się z nową cyfrową odsłoną grobowców – dodaje inicjatorka projektu.

Zobacz całą galerię
6 zdjęć

Do realizacji projektu wykorzystano techniki skanowania 3D z fotogrametrią, czyli tworzeniem modeli ze zdjęć.

– Zdjęcia służą nam do oddania tekstury i wyglądu. Co warto wiedzieć o samych modelach 3D? To modele geometryczne, zbudowane z przestrzennej siatki wielokątów – z kilku, a nawet kilkudziesięciu milionów takich elementów. Ilekroć mówię o modelu 3D mam na myśli coś właśnie takiego – tłumaczy Mariusz Librowski, prezes Fundacji Akcelerator Obywatelski SPARK, która podjęła się digitalizacji grobowców.

Warto wspomnieć, że omawiane grobowce są wielkości małych budynków, dlatego z uwagi na ich rozmiar do digitalizacji zastosowano drony i specjalne skanery. Wszystkie osoby, które chciałyby dowiedzieć się więcej o projekcie skanowania nagrobków żydowskim przy ul. Ślężnej, mogą wziąć udział w webinarze „Wirtualne dziedzictwo Wrocławia/Breslau – pamięć digitalizacji/digitalizacje pamięci”, który odbędzie się 19 grudnia 2024 r. o godz. 18.00. Zapisy na wydarzenie możliwe są przez stronę: https://urbanmemoryfoundation.org/grobowce/.

Przygotowane w ramach projektu modele 3D grobowców mają zostać udostępnione na stronach Fundacji w ciągu najbliższych tygodni.