Szklany świat, który zaprasza do patrzenia. Wystawa „Pałac Kryształowy” we Wrocławiu

Julia Bakalarz •

Kiedy w 1851 roku w londyńskim Hyde Parku stanął Pałac Kryształowy, wielu uznało go za ósmy cud świata. Ogromny pawilon ze szkła i żeliwa zaprojektował Joseph Paxton, z zawodu ogrodnik i konstruktor szklarni. Budowa trwała zaledwie kilka miesięcy. Wystawa światowa, na którą go zbudowano, przyciągnęła tłumy z różnych stron świata. Już wtedy było jasne, że to nie tylko budynek, ale symbol całej epoki: wiary w postęp, przemysłu i nowoczesności.

W skrócie

  • Wystawa „Pałac Kryształowy” rozpocznie się 9 października 2026 roku w dwóch galeriach BWA Wrocław.
  • Ekspozycja koncentruje się na szkle, jego przezroczystości i sposobach patrzenia.
  • Na wystawie zobaczymy między innymi malarstwo, fotografię, rzeźbę, instalacje i obiekty ze szkła.
  • Wśród prezentowanych artystek i artystów są m.in. Yinka Shonibare, Richard Mosse, Klaudia Kasperska, Erin Dickson i Wiktor Dyndo.
  • Wystawa potrwa do 28 lutego 2027 roku i będzie ostatnią prezentacją BWA Wrocław Główny na Dworcu Głównym.

Teraz ta historia wraca we Wrocławiu. Od 9 października 2026 roku wystawa „Pałac Kryształowy” będzie można oglądać w dwóch galeriach BWA Wrocław: BWA Wrocław Główny i SIC!. Pomysł zrodził się u kuratorek, Miki Drozdowskiej i Joanny Kobyłt, które na co dzień odpowiadają za program tych miejsc.

Skąd pomysł na wystawę?

Punktem wyjścia jest sam Pałac Kryształowy, ale artyści nie opowiadają jego dziejów. Zaczynają z nim rozmowę. Ich prace pytają o szkło: materiał przezroczysty, a jednocześnie kruchy. Szkło pozwala patrzeć na rzeczy z bliska i pod światło, ale też potrafi coś ukrywać albo wyznaczać granice. To właśnie przezroczystość, rozumiana dosłownie i w przenośni, łączy większość prac.

Nie bez powodu wystawa mieszka w dwóch miejscach. Wrocławski Dworzec Główny, w którym mieści się jedna z galerii, powstał w latach 1855–1857 i swoją architekturą nawiązuje do Pałacu Kryształowego. Druga przestrzeń, SIC!, to jedyna w Polsce publiczna galeria poświęcona szkłu współczesnemu. Łączy eksperymentalną sztukę z dolnośląską tradycją szklarską.

Co zobaczymy?

Różnorodność. Na wystawie są malarstwo, fotografia, rzeźba, instalacje przestrzenne i świetlne oraz obiekty ze szkła. Zobaczymy między innymi namiot z kryształów, usłyszymy pracę dźwiękową, a w stereoskopach, urządzeniach znanych z XIX wieku, obejrzymy dawne ilustracje i zastanowimy się, jak zmieniały się sposoby patrzenia na świat. Swoje prace pokazują artystki i artyści z Polski, Wielkiej Brytanii, Holandii, Irlandii, Stanów Zjednoczonych i Ukrainy. Są wśród nich między innymi Yinka Shonibare, Richard Mosse, Klaudia Kasperska, Erin Dickson i Wiktor Dyndo.

Wystawa została pomyślana jak odkrywanie przestrzeni krok po kroku. Nie widać wszystkiego od razu. Z jednego miejsca jakaś praca jest ukryta, z innego nagle się ukazuje. Kadry otwierają się jak kaskady, a gra światła i odbić sprawia, że te same obiekty wyglądają inaczej za każdym razem. Dlatego warto tu wracać.

Dla kogo jest ta wystawa?

Dla każdego, kto jest po prostu ciekawy. Nie trzeba mieć dużej wrażliwości artystycznej ani szczególnie interesować się formami przestrzennymi. Wystarczy chęć oglądania nowych rozwiązań i różnych odsłon szkła: od delikatnych, świetlistych instalacji, przez rzeźby i obiekty, po zdjęcia i obrazy. To dobry pomysł na spacer w pojedynkę, z przyjaciółmi albo z rodziną, także dla tych, którzy z nowoczesną sztuką dopiero się oswajają.

Dlaczego warto?

Po pierwsze, to szansa, by na nowo spojrzeć na coś tak codziennego jak szkło. Po drugie, wystawa jest wyjątkowa także dlatego, że to ostatnia prezentacja w galerii na Dworcu Głównym, z której BWA Wrocław wyprowadza się wiosną 2027 roku. Po trzecie, towarzyszyć jej będzie program wydarzeń: wykłady, oprowadzania, spotkania, koncert, odsłuch i wycieczka do wałbrzyskiej Palmiarni.

Informacje praktyczne

Wystawa potrwa od 9 października 2026 do 28 lutego 2027 roku. Wernisaż odbędzie się 9 października o 18:00 w BWA Wrocław Główny (ul. Piłsudskiego 105), a o 19:30 ruszy performatywny spacer do galerii SIC! BWA Wrocław (pl. Kościuszki 9/10) z Klaudią Kasperską i koncertem Pawła Romańczuka. Oprowadzanie artystyczne zaplanowano na 10 października o 14:00.

Galeria BWA Wrocław Główny jest otwarta od środy do czwartku w godzinach 12:00–20:00, w piątek 12:00–18:00, a w weekendy 11:00–18:00. Galeria SIC! działa od środy do piątku w godzinach 14:00–18:00, a w sobotę i niedzielę 11:00–18:00. W poniedziałki i wtorki obie galerie są nieczynne. Pełny program wydarzeń towarzyszących znajdziesz na stronie BWA Wrocław.

Najpopularniejsze

Wielkie inwestycje MPWiK Wrocław. Nowe wodociągi, kanalizacja i modernizacja oczyszczalni

Ponad 1,2 mld zł, 470 zadań inwestycyjnych i szeroki program remontów, MPWiK Wrocław przygotowuje się na kolejne lata rozwoju miasta. W planach jest nowy zakład produkcji wody, rozbudowa kanalizacji na osiedlach i modernizacja oczyszczalni ścieków. Niektóre z tych przedsięwzięć już trwają, a ich efekty mają poprawić bezpieczeństwo dostaw wody i komfort mieszkańców.
przeczytaj więcej

Projekt Ptasia we Wrocławiu. 16 kamienic na Nadodrzu do remontu

Szare, obdrapane kamienice, które przez lata przypominały o mniej chlubnych kartach historii Nadodrza, stopniowo przestają być smutnym elementem miejskiego krajobrazu. W tej części Wrocławia trwają remonty i modernizacje, a kolejne budynki czekają na swoją metamorfozę. Jednym z ważniejszych przedsięwzięć jest Projekt Ptasia, realizowany w ramach miejskiego programu PoWROty kamienic. Plan rewitalizacji, zapowiedziany w 2024 roku, obejmuje nie tylko odnowę elewacji, ale również modernizację budynków i poprawę warunków mieszkaniowych.
przeczytaj więcej

Gdzie najlepiej mieszkać we Wrocławiu? Nowa mapa RentFriends ocenia osiedla

Które części Wrocławia cieszą się najlepszymi ocenami, a które wypadają słabiej? Nowa funkcja aplikacji RentFriends pozwala sprawdzić opinie o poszczególnych rejonach miasta. Na razie baza jest niewielka, ale z czasem może stać się interesującym źródłem informacji o tym, jak mieszkańcy oceniają swoje najbliższe otoczenie.
przeczytaj więcej

Ante Šimundža i Mariusz Malec po wygranej Śląska. „Zwycięstwo, którego potrzebowaliśmy jak tlenu”

Śląsk Wrocław pokonał Wieczystą Kraków 2:0. Po spotkaniu trener Ante Šimundža i obrońca Mariusz Malec podsumowali zwycięstwo wrocławskiej drużyny.
przeczytaj więcej