Polityczny spektakl we Wrocławskim Teatrze Współczesnym. Przygotowuje go polsko-białoruski duet

Za reżyserię autorstwa białoruskiego dramaturga Mikity Iłynczyka w WTW wzięła się Katarzyna Kalwat. Przedstawienie powstało w koprodukcji z Teatrem Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie.

Teatralna historia zabierze widzów do 2029 roku i odbywającej się wówczas kampanii do Europarlamentu. Nagrywanie spotu wyborczego przez jedną z kandydatek zamieni się w telewizyjny talk-show. Tematami przedstawienia będą m.in. uchodźcy polityczni, jak i sprawy skomplikowanej historii z Kresów Wschodnich. Dla twórców spektaklu bardzo ważne było, aby powstał przy współpracy Polaków i Białorusinów. Sztukę napisał migrant Mikita Iłynczyk, a jedną z ról w przedstawieniu gra uchodźca polityczny, Kirył Masheka.

– Mamy z Białorusinami wspólne archiwum historyczne i kulturowe – w trakcie spektaklu odpakujemy je, odnosząc się do wydarzeń, które miały miejsce na Podlasiu w 1945 roku, kiedy bandy Burego dokonały rzezi na prawosławnej białoruskiej ludności. Tematem przedstawienia będzie dekonstruowanie i weryfikowanie wspólnej historii – mówi Katarzyna Kalwat, reżyserka „Un-packing”.

„Un-packing” to spektakl z pogranicza teatru dokumentalnego i futurologii politycznej. Twórców zainspirowała nominowana do Literackiej Nagrody Nike 2025 książka pt. „Kamienie musiały polecieć”. Jej autorka, Aneta Prymaka-Oniszk, przełamała milczenie, opowiadając o doświadczeniach białorusko-prawosławnej mniejszości w Polsce. Katarzyna Kalwat i Mikita Iłynczyk postanowili wykorzystać w swoim przedstawieniu fragmenty tego reportażu.

– W trakcie lektury książki towarzyszyło mi poczucie, że przytaczana przez nią historia – o powojennych czystkach, o wygnaniach, o napięciu między językami i tożsamościami – nie jest tylko przeszłością. Wchodzi w naszą współczesność. W nasze lęki i decyzje – wyjaśnia Mikita Iłynczyk.

Zobacz całą galerię (10 zdjęć)

Twórcy „Un-packing” pokazują, jak uciekający przed wojną, terrorem i głodem uchodźcy stają się pionkami w grze między politycznymi frakcjami Europy.

– Coraz większy radykalizm prawicowych populistów, dojście do głosu partii nacjonalistycznych w wielu europejskich krajach, czy zaskakująco dobre wyniki AfD i ostatnie wybory prezydenckie w Polsce pozostają w konflikcie z coraz bardziej utopijną i zdystansowaną od realnych problemów wizją lewicowej Europy – zauważa Katarzyna Kalwat.

Chociaż punktem wyjścia dla autorów przedstawienia były realne wydarzenia i prawdziwe biografie, to zdecydowali się opowiedzieć o tym w formie politycznej dystopii, rozgrywającej się w 2029 roku. Jak mówią, pozwala to zbudować bezpieczny dystans, zarówno dla widzów, jak i twórców.

Prapremiera spektaklu „Un-packing” odbędzie się 14 czerwca, a warszawska premiera 27 września 2025 roku. Kolejne spektakle w WTW zobaczymy: 15, 17, 18 i 19 czerwca oraz 3, 4 i 5 października.