Wyjątkowa budowla z Dolnego Śląska może znaleźć się na Liście Pomników Historii

Wroclife • 2024-01-30

Opactwo cysterskie w Henrykowie może znaleźć się na Liście Pomników Historii. Wpis jest ważny nie tylko z punktu widzenia turystyki, ale i ochrony zabytków. Ostatecznie o wpisie ma zdecydować Prezydent RP.

Obecnie na Dolnym Śląsku funkcjonuje 12 obiektów wpisanych na Listę Pomników Historii (we Wrocławiu są to Hala Stulecia i zespół historycznego miasta). To specjalny rejestr, którym zajmują się wspólnie Ministerstwo Kultury, lokalni konserwatorowie zabytków i Narodowy Instytut Dziedzictwa. Ostateczna decyzja o wpisaniu obiektu na listę decyduje Prezydent RP.

Opactwo w Henrykowie

Zobacz całą galerię
5 zdjęć

Opactwo w Henrykowie posiada bogatą historię sięgającą lat 1221-22, kiedy nastąpiła uroczysta fundacja przy udziale książąt śląskich z dynastii Piastów: Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego. Okoliczności fundacji opisuje Księga Henrykowska, w której zapisano pierwsze zdanie w języku polskim. O znaczeniu Henrykowa dla historii, kultury i sztuki świadczy też doskonale zachowany zespół architektury, gdzie można wyróżnić elementy od epoki romańskiej, przez gotyk, renesans, barok, aż do modernizmu i architektury z XX-lecia międzywojennego. Warto zaznaczyć, że w Henrykowie wciąż obecne są tradycje cysterskie, gdyż opiekę nad parafią i kościołem klasztornym sprawują bracia z zakonu cystersów.

Samorząd województwa dolnośląskiego rozpoczął właśnie starania o wpisanie na listę Opactwa Cystersów z Henrykowa.

– Wnioskujemy o wpis Henrykowa na Listę Pomników Historii, ponieważ dbamy o jak najlepszy stan zachowania dolnośląskich zabytków. Wiele z nich to prawdziwe unikaty, które przyciągają do nas turystów z całego świata. Tym bardziej zależy nam o zachowanie ich dla przyszłych pokoleń w nienaruszonym stanie – komentuje marszałek Cezary Przybylski.

Gdyby procedura zakończyła się powodzeniem, atrakcja turystyczna z Henrykowa znalazła by się w gronie takich obiektów jak m.in. Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze, Jasna Góra, Westerplatte, kopalnia soli w Wieliczce itp.

– Dziś, po roku prac nad wnioskiem o wpis na Listę Pomników Historii opactwa cystersów w Henrykowie, następuje podpisanie wniosku przez instytucje zarządzające obiektem. Wpis obejmuje nie tylko historyczny teren opactwa, ale też obszar wsi cysterskiej z zabudową mieszkalną. Przez historyczne centrum Henrykowa, ulicę Księcia Henryka, przebiega historyczny trakt komunikacyjny – obecnie droga wojewódzka nr 395. W ubiegłym roku zakończył się remont generalny, na który ze środków Województwa przeznaczyliśmy 2,7 mln złotych – – wylicza wicemarszałek Grzegorz Macko.

Wpis na Listę Pomników Historii jest przede wszystkim formą uznania za najcenniejszy obiekt w skali kraju. Lista funkcjonuje od roku 1994, a wpisy zapoczątkował ówczesny prezydent, Lech Wałęsa. Do końca 2023 r. Lista obejmowała 123 wpisy. Obecnie uznanie za Pomnik Historii otwiera drogę do starania się o wpis na Listę UNESCO. Pomniki Historii są także szerzej promowane i lepiej dotowane.