Nowy gmach Muzeum Książąt Lubomirskich stanie między ulicą Fredry, Szewską i placem Uniwersyteckim. Ossolineum właśnie złożyło wniosek o pozwolenie na budowę obiektu, który – jak opisują projektanci – ma być współczesnym, miejskim pałacem.

Przypomnijmy, o tym, że tuż obok gmachu głównego Uniwersytetu Wrocławskiego powstanie nowy pięciokondygnacyjny budynek Muzeum Książąt Lubomirskich informowaliśmy już na początku 2020 roku. Start całej inwestycji opóźnił się m.in. ze względu na pandemię koronawirusa.

W ubiegłym tygodniu, 8 kwietnia, Zakład Narodowy im.Ossolińskich złożył wniosek o pozwolenie na budowę gmachu muzeum. Nowa siedziba ossolińskiego Muzeum Książąt Lubomirskich stanie w miejscu parkingu, pomiędzy ulicą Fredry, Szewską a placem Uniwersyteckim. Za projekt inwestycji odpowiada pracownia WXCA, która w 2018 roku wygrała konkurs architektoniczny.

Projektowany budynek Muzeum Książąt Lubomirskich to współczesny, miejski pałac o otwartej, swobodnej strukturze. Rytmiczne podziały, silnie zarysowane porządki, wyważone proporcje są współczesnym wyobrażeniem klasycznej miejskiej rezydencji – Pałacu Kolekcji Lubomirskich, w którym miejsce dziedzińca zajęły przestrzenie magazynowania zbiorów – serce zgromadzonej kolekcji – czytamy na stronie pracowni WXCA.

Jak wyjaśniają architekci, “masywne, utkane z drobnych kamiennych bloków ściany piętrzą się misternie tworząc wraz z otworami okiennymi wyraźną gradację struktury, tradycyjny, niemal klasyczny porządek ujęty w swobodną kompozycję”.

Rytm otworów początkowo odczytywany jako jednorodny, rygorystyczny okazuje się uwolniony od matematycznej siatki, tworzący nieregularny, lecz dążący do harmonii rysunek. Minimalistyczny detal oraz zestawienie z przeziernością i lekkością szklenia nadaje budynkowi zdecydowanie współczesny charakter inspirując refleksję nad wpływem tradycji na współczesność oraz ciągłością w architekturze i sztuce – wyliczają.

Budynek ma mieć 5 kondygnacji nadziemnych, część magazynową oraz parking podziemny. Znajdą się w nim nie tylko na sale wystawowe – w projekcie przewidziano również przestrzeń audytoryjną, mogącą pomieścić około 150-250 osób czy dwie sale warsztatowe, każda na 30 osób. Najważniejszym punktem ma być hol główny, który będzie stanowić wizytówkę muzeum. Oprócz tego, wśród dodatkowych pomieszczeń, zwiedzający będą mogli skorzystać z usług kawiarni, punktu informacyjnego, księgarni połączonej ze sklepikiem, czytelni z biblioteką czy szatni.

Koszt całej inwestycji, dofinansowanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, szacowany jest około 70 mln złotych.

Jak będzie wyglądać wystawa stała?

W lipcu ubiegłego roku poznaliśmy wyniki konkursu na opracowanie koncepcji aranżacji wystawy stałej tego muzeum, która znajdzie się na pierwszym piętrze budynku. Pula nagród wynosiła 60 tys. złotych. Pierwsze miejsce i 30 tys. zł zdobyło STUDIO 1:1.

Spójna koncepcja wystawiennicza wykorzystująca potencjał przestrzeni muzeum. Wyodrębnienie przedsionka, skarbca i gabinetu prac na papierze nawiązuje do historycznego muzeum lwowskiego, ale jednocześnie współgra z pozostałymi salami i projektem architektonicznym budynku. Swoboda poruszania się i duża przestrzeń pozostałych gabinetów sprzyjają kontemplacji muzealiów. Obudowa Panoramy Dawnego Lwowa interesująca. Pozostałe multimedia prezentowane skromniej w poszczególnych salach nie zaburzają całości koncepcji wystawy, a są jej uzupełnieniem. Kolorystyka koresponduje z bryłą budynku nadając muzeum spójną całość. Wyodrębnienie przestrzeni w galerii obrazu sprzyja przeprowadzeniu lekcji muzealnych, spotkań a także odpoczynku podczas zwiedzania. Projekt daje możliwość adaptacji pomieszczeń przy wymianach obiektów. Kontynuacja prac projektowych wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na kwestie dostępności – uzasadniało jury.

Projekt koncepcyjny wystawy stałej Muzeum Książąt Lubomirskich miał, prócz propozycji formy prezentowania zabytków (obrazów, grafik, rzeźb, broni, numizmatów, drobnych przedmiotów, książek, rękopisów, archiwalnych zdjęć), zawierać wstępne projekty gablot ekspozycyjnych i elementów scenograficznych (w tym również oświetlenia) oraz identyfikacji wizualnej. Stała ekspozycja muzeum składać się będzie z holu, galerii głównej, gabinetu prac na papierze oraz skarbca wraz z przedsionkiem. W holu planowane jest zaprezentowanie Panoramy Plastycznej Dawnego Lwowa Janusza Witwickiego.

Czym jest Muzeum Książąt Lubomirskich?

Stanowiące część Zakładu Narodowego im. Ossolińskich Muzeum Książąt Lubomirskich powołano do życia w roku 1823, a dla zwiedzających otwarto kilkadziesiąt lat później (1870). Zlikwidowane zostało przez okupantów podczas II wojny światowej, a ponownie przyłączone do reaktywowanego we Wrocławiu Zakładu decyzją polskiego sejmu w roku 2007. Działając we Lwowie przez kilka dziesięcioleci (do roku 1940), muzeum było jedną z najważniejszych instytucji kultury na terenach polskich, zachowując status zbiorów prywatnych. Muzealna kolekcja zawierała wiele bezcennych dzieł polskich i zagranicznych artystów – były wśród nich na przykład prace Albrechta Durera czy Rembrandta.

Po 1945 roku zbiory muzeum uległy rozproszeniu, ich znaczna część pozostała w muzeach lwowskich, niektóre artefakty znalazły się w innych krajach Europy i Ameryki Północnej. Tylko nieliczne trafiły do Wrocławia – do reaktywowanego po wojnie bez Muzeum Książąt Lubomirskich Zakładu Narodowego im. Ossolińskich i wrocławskiego Muzeum Narodowego. Obecnie w polskich zbiorach znajduje się zaledwie część dawnej kolekcji. Zachowane i przywrócone po wojnie Zakładowi zbiory przez kilka ostatnich dziesięcioleci były uzupełniane i opracowywane w ossolińskich gabinetach muzealnych. ZNiO prowadzi również stałą i ożywioną współpracę muzealną z instytucjami ukraińskimi, której powstanie nowego budynku muzealnego ma nadać nowy wymiar i nową dynamikę.