Na Kępie Mieszczańskiej powstanie park. Miasto właśnie ogłosiło konsultacje społeczne projektu zagospodarowania tego terenu. Koncepcja nowego parku centralnego Wrocławia przewiduje podzielenie całego obszaru na pięć stref i utworzenie tam m.in. wieży widokowej, drewnianego pomostu i bulodromu.

Przypomnijmy, już w 2018 roku pisaliśmy, że mieszkańcy wrocławskiej Kępy Mieszczańskiej walczą o to, by tereny zielone na tej odrzańskiej wyspie nie zostały przeznaczone na mieszkania, tylko – zgodnie z planem miejscowym – powstał tam park. Z kolei jesienią ubiegłego roku donosiliśmy, że wszystko wskazuje na to, że starania mieszkańców zakończą się powodzeniem. Miasto zwróciło się bowiem do wojska z propozycją nabycia terenów przeznaczonych pod zieleń.

W maju informowaliśmy, że magistrat i Agencja Mienia Wojskowego porozumieli się w tej sprawie, dzięki czemu do zasobu Gminy Wrocław trafią działki o łącznej powierzchni 3,9384 ha, a cenę sprzedaży z bonifikatą ustalono na łączną kwotę 2 613 750 złotych. A teraz urzędnicy ogłosili konsultacje społeczne dotyczące zaprojektowania parku na Kępie Mieszczańskiej, które potrwają do 2 sierpnia.

Koncepcja już jest

Jak wyjaśnia magistrat, o fundusze na początek, które pozwolą uporządkować teren, wytyczyć alejki i wykonać część nasadzeń drzew oraz krzewów, inicjatorzy parku postanowili powalczyć we Wrocławskim Budżecie Obywatelskim, a w międzyczasie Zarząd Zieleni Miejskiej zdecydował się pokryć ze środków własnych koszty opracowania koncepcji zagospodarowania terenu. Zadanie to zlecono firmie projektowej Creoproject. I to właśnie koncepcja opracowana przez architektów jest tematem konsultacji.

Główną ideą tak dużego założenia parkowego w ścisłym centrum miasta jest utworzenie zielonej enklawy o mikroklimacie do odpoczynku, zarówno dla mieszkańców okolicznych osiedli oraz dla mieszkańców całego miasta. Konsekwencją działań założonych w projekcie ma być utworzenie w pełni działającego ekosystemu łączącego w sobie odpoczynek i rekreację mieszkańców wraz z utrzymaniem siedliska fauny i flory – czytamy w koncepcji.

Jak tłumaczą autorzy opracowania, analizując obecnie funkcjonujące uwarunkowania przestrzenne oraz historyczne przemiany obszaru Kępy Mieszczańskiej, stworzyli koncepcją parku biocenotycznego, zakładającego równowagę i współzależność: przyrody i człowieka, przemysłu i rzeki, architektury i otwartej przestrzeni.

Projektowana kompozycja terenu jest swobodna i plastyczna, a zarazem czytelna. Podziały obszaru bazują na miękkich liniach dających efekt naturalistyczny oraz przełamujący sztywną zabudowę sąsiadujących budynków mieszkalnych. Istotnym elementem koncepcji jest zespolenie parku ze zurbanizowaną tkanką miejską w strefie Trasy Mieszczańskiej oraz ze strefami rekreacji okolicznych budynków mieszkalnych oraz rzeką okalającą teren Kępy Mieszczańskiej – tłumaczą architekci.

Pięć stref

Cały teren inwestycji podzielono na pięć stref. To: centralny park o miejskim charakterze zlokalizowany w centralnej części założenia (miejsce po dawnym boisku), strefa parku naturalistycznego zlokalizowana na przy rzece oraz w północnej części terenu, strefa spotkań eventowych, rynek osiedlowy oraz potencjalne miejsce lokalizacji pracowni artystycznych i kawiarni w zabytkowych budynkach dawnych warsztatów i stajni w północno-zachodniej części parku, strefa zajęć ruchowych wraz z placami zabaw, a także strefa wejściowa otwierającą całe założenie od strony południowej terenu objętego opracowaniem.

Zaproponowany podział na strefy pozwoli zachować niezbędną równowagę pomiędzy różnymi typami aktywności z jednoczesnym łączeniem wartości przestrzeni otwartych odpowiednich dla każdej grupy wiekowej. Park Mieszczański ma być z założenia terenem wielofunkcyjnym, jego wielkość oraz położenie pozwala na wprowadzenie wielu form aktywności oraz odpoczynku w pełni wykorzystując jego potencjał. Zgodnie z aktualnymi potrzebami oraz pomysłami mieszkańców teren będzie łączyć funkcje cichego relaksu w zacienionej zielonej strefie, zabawy ruchowe oraz edukacyjne dla najmłodszych, strefę aktywności dla osób starszych wraz z systemem komunikacji pieszej oraz rowerowej mającej za zadanie zintegrować obecny teren z istniejącą przestrzenią miejską poza granicami wyspy – wyjaśniają projektanci.

Elementami łączącymi wszystkie strefy parku mają być elementy małej architektury – spójne dla całego założenia oraz wybrany kolor „raspberry red” pojawiający się na elementach, takich jak ławki, kosze na śmieci, lampy, nawierzchnie ścieżek rowerowych i placów zabaw.

fot. Creoproject

Miejski park i wyspa rzeczna

Centralną część parku przeznaczono na park o charakterze typowo miejski z uporządkowaną zielenią wysoką i niską, oświetlenie, bogatą infrastrukturą wypoczynkową (ławki, kosze na śmieci, stojaki na rowery) oraz oświetleniem. Architekci przewidzieli pozostawienie części terenu w formie przestrzeni otwartej – trawiastej, który będzie mógł spełniać różne funkcje rekreacyjne w zależności od potrzeb, czyli m.in. możliwość typowego relaksu na kocu, mini-pikniki rodzinne, zabawy z dziećmi, gra w piłkę czy badmintona.

Koncepcja zakłada także utworzenie stref naturalistycznych parku, których głównymi założeniami ma być zachowanie istniejącego starodrzewia oraz zatrzymanie wody deszczowej na terenie poprzez wykonanie zbiorników małej retencji.

Wyspa rzeczna – jaką niewątpliwie jest ten teren powinna pozostać ostoją fauny i flory, szczególnie w północnej części terenu, gdzie należy utrzymać dziki charakter zieleni, po wcześniejszych oczyszczeniu go z elementów wtórnych. Obowiązkową częścią prac wykonawczych jest zabezpieczenie oraz pielęgnacja istniejącej zieleni, do której okoliczni mieszkańcy przywiązują ogromną wagę. Istniejącą zieleń należy uzupełnić nowymi nasadzeniami. Możliwe jest również wyznaczenie strefy na nasadzenia okolicznościowe dla mieszkańców. Koncepcja zakłada wykonanie zbiorników małej retencji, które pozwolą na kumulowanie wody opadowej, co ma niezwykle duży wpływ na utrzymanie mikroklimatu miejsca i lokalne polepszenie jakości powietrza, poprzez maksymalną redukcję miejskich wysp ciepła – podkreślają projektanci.

Projekt zakłada również utworzenie polan rekreacyjnych oraz łąk kwietnych, które dadzą poczucie przestrzeni odbiorcom.

Osiedlowy rynek, strefa dla seniorów i ogrody nauki

Jak tłumaczą architekci, w obszarze projektowanego parku znajdują się istniejące historyczne budynki dawnych warsztatów oraz stajni koni o charakterze zabytkowym.

Jeden z nich (północny) znajduje się w obszarze należącym do inwestora. Jego aktualny stan jest zły i w obowiązującym MPZP został przeznaczony do rozbiórki. Zgodnie z wytycznymi inwestora proponuje się pozostawienie obiektu i zmianę jego funkcji. W związku z tym projektuje się wykorzystanie obu obiektów jako potencjalne miejsca lokalizacji pracowni artystycznych oraz drobnych punktów usługowych, takich jak: kawiarnie, restauracje, drobne sklepy spożywcze, celem stworzenia miejsca spotkań mieszkańców, które funkcjonowałoby przez cały dzień – rano sklepiki osiedlowe, wieczorem kawiarnia i restauracje. Uzupełnienie architektury obiektów stanowić będzie projektowany plac uzupełniony o nowe nasadzenia i niewielkie oczko wodne. Miejsce to będzie stanowić również uzupełnienie oferty kulturalnej Nadodrza – podkreślają projektanci.

Z kolei strefa zabaw ruchowych i edukacyjnych zaprojektowana została w formie rozproszonej.

Place zabaw przewidziano zarówno o charakterze tradycyjnym, jak i w formie placów sensorycznych czy ścieżek zdrowia. Przewidziano również strefę aktywności dla seniorów. W części północnej wyspy zaprojektowano dydaktyczny plac zabaw: Piasek i Woda, nawiązujący do zlokalizowanej w tej części przepompowni należącej do MPWiK S.A. – wyjaśniają autorzy koncepcji.

Uzupełnieniem strefy zajęć ruchowych mają być ogrody nauki dla dzieci i młodzieży zlokalizowane w centralnej części parku, zawierające urządzenia do przeprowadzania prostych doświadczeń naukowych oraz opowiadające o historii miejsca – dawnej prochowni i koszarach wojskowych.

fot. Creoproject

Wieża widokowa, fontanna posadzkowa i bulodrom

Park Mieszczański w części południowej będzie rozpoczynać się atrakcyjną strefą wejściową, otwierającą teren parku i zachęcającą do bezpiecznego dotarcia do strefy zielonej.

Ten obszar ma charakter wielkomiejski, w którym spotykają się główne ciągi komunikacyjne stwarzając punkt centralny północnej części wyspy. Strefa wejściowa ma stanowić wysokiej jakości przestrzeń publiczną, miejsce spotkań okolicznych mieszkańców o charakterze wielkomiejskim. W oparciu o charakterystykę takiego miejsca, na tym obszarze zaproponowano nawierzchnię utwardzoną o wysokim standardzie wykończenia oraz nietypowym rysunku powierzchni. Nawierzchnię urozmaicać będą fontanny posadzkowe, które pozytywnie wpłyną na jakość powietrza na placu – wyjaśniają projektanci.

W ramach realizacji parku zaprojektowano także różne elementy architektoniczne. To m.in. wieża widokowa – zlokalizowana na połączeniu stref centralnej i naturalistycznej parku oraz na przecięciu osi widokowych, pomost drewniany – miejsce rekreacji położone w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących historycznych budynków i projektowanego miejsca spotkań, bulodrom z miejscem rekreacji seniorów, a także leżaki wypoczynkowe.

Możliwe etapowanie

Jak tłumaczą projektanci, ze względu na rozległość obszaru, liczbę wprowadzanych funkcji, jak i finansowe możliwości inwestora, projekt przewiduje możliwość etapowania. Zaplanowano następujące etapy realizacji przedsięwzięcia:

  • etap 1 – WBO 2020, zakres: uporzadkowanie terenu, wytyczenie alejek, nasadzenie drzew, nasadzenie krzewów. W pierwszym etapie bezwarunkowo należy oczyścić cały teren inwestycji ze wszystkich elementów wtórnych i zagrażających bezpieczeństwu użytkowników oraz wykonać część nasadzeń w strefie centralnej parku oraz część ścieżek w strefie naturalistycznej (północnej);
  • etap 2 – wykonanie strefy centralnej parku o miejskim charakterze zlokalizowanej w centralnej części założenia – teren 4ZP wg MPZP (miejsce po dawnym boisku) oraz strefy wejściowej od strony południowej;
  • etap 3 – wykonanie strefa zajęć ruchowych wraz z placami zabaw – teren 3ZP;
  • etap 4 – wykonanie ścieżek nad rzeką Odrą – teren 5KB+2KB oraz dokończenie strefy parku naturalistycznego zlokalizowanej przy rzece oraz w północnej części terenu – teren 3ZP,
  • etap 5 – budynek Centrum Kultury i Aktywności Lokalnej.

Jak dodają architekci, etapy mogę być realizowane w innej kolejności, zależnie od możliwości finansowych i formalnych związanych z inwestycją.

Foto główne: Paweł Atłachowicz