Wrocławski magistrat przedstawił szczegóły umowy zawartej z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, dotyczącej doradztwa przy opracowaniu projektu nowego zagospodarowania placu Społecznego. Jak informują urzędnicy, EBI usługi doradcze świadczy bez wynagrodzenia.

Jak informowaliśmy pod koniec lipca, magistrat podpisał umowę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym na doradztwo w sprawie zagospodarowania placu Społecznego.

Funkcje, sposób zabudowy i potencjalne scenariusze urbanizacji tego terenu zostaną poddane analizie. To ważne, żeby ten strategiczny obszar Wrocławia został optymalnie wykorzystany dla obecnych mieszkańców i przyszłych pokoleń. Będziemy wspólnie szukać najlepszych, długoterminowych rozwiązań – tłumaczył nam wówczas wiceprezydent Wrocławia Jakub Mazur.

Wiceprezydent zaznaczał, że celem głównym jest znalezienie właściwej opcji zagospodarowania tego bardzo atrakcyjny obszaru w samym centrum Wrocławia.

Ta olbrzymia inwestycja to wyzwanie urbanistyczne i „miastotwórcze”, ale również strategiczne przygotowanie formalno-organizacyjne. Wierzymy, że przy wsparciu EBI będziemy mogli współpracować z najlepszymi, światowymi ekspertami w ramach całego procesu – wyjaśniał Jakub Mazur.

Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego pomoże Wrocławiowi

Pod koniec sierpnia zapytanie dotyczące zlecenia EBI doradztwa w sprawie zagospodarowania placu Społecznego złożył do prezydenta Wrocławia radny miejski Robert Grzechnik. Rajca dopytywał, w jaki sposób Europejski Bank Inwestycyjny został wybrany jako wykonawca, czy podpisana umowa dotyczy tylko placu Społecznego, co dokładnie obejmuje przedmiot zamówienia, a także jaki jest termin i koszt wykonania tej umowy.

Radnemu odpowiedział Jacek Barski, dyrektor Departamentu Strategii i Rozwoju Miasta, który tłumaczy, że Komisja Europejska wraz z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym stworzyła w 2015 roku Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego w celu prowadzenia usług doradztwa inwestycyjnego podmiotom publicznym i prywatnym w Unii Europejskiej.

Grupa EBI odpowiada za zarządzanie Centrum, zapewnia ekspertów, oferuje wsparcie przy opracowywaniu projektów inwestycyjnych na wszystkich etapach ich realizacji, od wstępnej oceny wykonalności do montażu finansowego i realizacji inwestycji – wylicza Barski.

Urzędnik przypomina, że władze naszego miasta w grudniu 2019 roku zwróciły się do Europejskiego Banku Inwestycyjnego z prośbą o usługi doradcze przy projekcie „Nowe zagospodarowanie Placu Społecznego we Wrocławiu”.

Projekt przedstawiony przez Wrocław został zakwalifikowany przez EBI, w związku z tym 12 maja 2021 roku Miasto Wrocław i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zawarły Umowę o świadczenie usług doradczych dla opracowania projektu „Nowe zagospodarowanie Placu Społecznego we Wrocławiu” – wyjaśnia Jacek Barski.

“EBI świadczy usługi bez wynagrodzenia”

Jak tłumaczy przedstawiciel magistratu, umowa o usługi doradztwa dotyczy tylko tego projektu, a Europejski Bank Inwestycyjny udzieli miastu wsparcia oraz pomocy technicznej na potrzeby opracowania koncepcji programu zagospodarowania przestrzennego obszaru placu Społecznego.

Zadania realizowane w ramach świadczenia przez EBI usług obejmują: ustalenie zakresu projektu, projekt koncepcji zagospodarowania, analizę porównawczą, opracowanie struktury prawnej projektu, badanie rynku oraz końcowe zalecenia – informuje Barski.

Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego – jak wyjaśnia dyrektor Barski – świadczy usługi na rzecz promotorów projektów, organów publicznych i prywatnych przedsiębiorstw, a promotorzy projektów sektora publicznego, jakim jest Miasto Wrocław, mogą korzystać z usług oferowanych przez centrum nie ponosząc żadnych kosztów. Innymi słowy, EBI za usługi doradcze w opracowywaniu projektu placu Społecznego nie pobierze wynagrodzenia.

Ponadto, pomoc Centrum i świadczone usługi doradcze nie stanowią żadnego zobowiązania do finansowania projektu jakimkolwiek produktem oferowanym przez EBI – dodaje Jacek Barski.

Zgodnie z kontraktem, Europejski Bank Inwestycyjny świadczy usługi doradztwa przez okres 8 miesięcy od daty
rozpoczęcia realizacji umowy.

fot. Gottesman-Szmelcman Architecture

Plan miejscowy znany od lat

Przypomnijmy, o kompleksowej przebudowie placu Społecznego mówi się we Wrocławiu już od wielu lat. W 2007 roku rozstrzygnięto międzynarodowy konkurs architektoniczno-urbanistyczny na zagospodarowanie tego obszaru, a w 2010 roku opracowano i uchwalono nowy plan miejscowy, obejmujący teren 30,5 hektarów. W pracach nad jego sporządzeniem miejscy planiści czerpali inspirację z dorobku konkursu, a w szczególności z projektu autorstwa pracowni Gottesman-Szmelcman, który otrzymał pierwszą nagrodę. Z kolei w 2012 roku powstało studium projektowe dla tego zadania.

Na placu Społecznym zaplanowano częściowe odtworzenie układu komunikacyjnego z okresu międzywojennego, zamknięcie dotychczasowych głównych tras komunikacyjnych, wyburzenie istniejących estakad oraz wybudowanie tunelu drogowego przebiegającego wzdłuż budynku urzędu wojewódzkiego, którym poprowadzony miałby zostać główny potok ruchu z mostu Pokoju i mostu Grunwaldzkiego na ulicę Pułaskiego, w pobliżu ulicy Kościuszki. W planie przewidziano także zamknięcie ciągu komunikacyjnego z placu Dominikańskiego do mostu Grunwaldzkiego i poprowadzenie ruchu przebudowywaną ulicą Słowackiego i Podwale.

Dzięki tym zmianom, jak tłumaczyli kilka lat temu urzędnicy, przestrzeń placu zostałaby uwolniona od gigantycznego węzła komunikacyjnego, którego obecność nie pozwala na kompleksowe zagospodarowanie tego miejsca. Zaplanowana zmiana układu drogowego miałaby przyczynić się do usunięcia ruchu tranzytowego z trasy WZ. Pierwszą jaskółką – i jak na razie ostatnią – zwiastującą zmiany na placu Społecznym było wyburzenie w 2019 roku zachodniej estakady

Z kolei zaplanowany w MPZP tunel drogowy raczej już na zawsze pozostanie tylko na papierze. Miał on bowiem stać się on częścią planowanej kiedyś przez miasto Śródmiejskiej Trasy Południowej, która wedle pierwotnej wizji urzędników miała prowadzić od placu Społecznego, m.in. przez ulicę Pułaskiego, Dyrekcyjną, Szczęśliwą i Szpitalną, aż do placu Strzegomskiego. 

W tzw. międzyczasie koncepcja się jednak zmieniła i trasa w aktualnym, uchwalonym 2018 roku „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia” widnieje jako Aleja Śródmieścia Południowego. Jej przebieg co prawda nie uległ zmianie i nadal jest to ulica planowana jako alternatywa dla dojazdów w rejonie Śródmieścia z ominięciem historycznego centrum, natomiast zmienił się charakter planowanej inwestycji i – m.in. ze względu na gigantyczne koszty, wstępnie szacowane nawet na 3 mld złotych – zrezygnowano z pomysłu, by wybudować przecinającą Wrocław bezkolizyjną „autostradę”. 

Place, aleje, bulwary i budynki

Zgodnie z założeniami planu miejscowego, głównymi elementami struktury przestrzennej nowej odsłony placu Społecznego mają być przestrzenie publiczne w formie placów, alei i bulwarów nadrzecznych, kwartały zabudowy, a także siatka ulic o charakterze śródmiejskim. W centralnej części obszaru, w jego sercu, zaplanowano plac o powierzchni około 0,7 ha, przypominający swoją wielkością i kształtem plac Solny. 

Ważnym elementem nowego założenia ma stać się także szeroka aleja z podwójnym szpalerem drzew, stanowiąca kontynuację alei Słowackiego w kierunku kościoła św. Maurycego i kończąca się placem. Krajobrazowy przebieg alei powinien – wedle wizji urzędników – nawiązywać kształtem do linii nabrzeża Odry i Oławy. Z kolei od strony obu rzek zaplanowano bulwary nadbrzeżne oraz ich powiązanie z innymi częściami miasta.

Jak wyliczał magistrat, w MPZP ukształtowano nowy plac otwarty na rzekę z tarasowym zejściem do wody. Zaplanowano także plac przed gmachem urzędu wojewódzkiego i wyznaczono, naprzeciw niego, lokalizację nowego obiektu administracyjnego. Przewidziano również – typową dla Wrocławia – wielkość i formę zabudowy utrzymującą wysokość budynków w przedziale 18-25 metrów.

Obiektami o podwyższonej wysokości – zgodnie z informacjami płynącymi z ratusza – podkreślone zostały jedynie miejsca charakterystyczne i osie kompozycyjne obszaru. Oś Grunwaldzką zamyka dominanta. Z kolei nowa oś „Akademicka” ma prowadzić z kampusu akademickiego znajdującego się na Grobli w kierunku wieży biurowca poczty. Będzie to, wedle wizji urzędników, ważna przestrzeń publiczna dla pieszych zmierzających w kierunku Starego Miasta. 

Cały obszar placu Społecznego ma być także przeznaczony pod różne obiekty o charakterze wielkomiejskim, przy czym przewidziano specjalizacje poszczególnych jego części. Jak dotąd, na inwestycję w tej okolicy zdecydował się jeden deweloper. Wrocławski Archicom przy ulicy Traugutta, w miejscu dawnego targowiska, wybudował kompleks biurowy City Forum.

Zdjęcie główne: Corvus monedula, CC-BY-SA 3.0, fotopolska.eu