Każdy z nas z pewnością pamięta jeszcze ten moment, kiedy szukał pierwszej pracy. Ten stres w kontakcie z przyszłym pracodawcą i czytanie setek porad na temat zachowania się podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Co mówić, a czego nie mówić? Jak się ubrać? Z pewnością wielu z nas ta konfrontacja spędzała sen z powiek.

Młodzież z wrocławskich szkół techników i szkół branżowych – nie musi się już o to martwić. Może wziąć udział w symulowanej rozmowie kwalifikacyjnej i zobaczyć, jak odnajdzie się w tej nowej sytuacji. Taką możliwość daje uczestnictwo w programie Trening umiejętności społecznych, który wspólnie realizują Polska Fundacja Dzieci i Młodzieży oraz Credit Suisse EMEA Foundation. W tegorocznej edycji w takich rozmowach weźmie udział około 600 uczniów. Rozmowy są jednak tylko jednym z elementów inicjatywy. Całość trwa prawie cały rok szkolny i złożona jest z zajęć, szkoleń i aktywności społecznej. Ma za zadanie ułatwić młodym ludziom, kończącym edukację, start na rynku pracy, głównie przez wspieranie kompetencji miękkich. Od 2013 roku w Treningu umiejętności społecznych we Wrocławiu w każdym roku szkolnym bierze udział około 600 uczniów z kilkunastu wrocławskich szkół. Oznacza to, że już ponad 3 tysiące młodych ludzi z wrocławskich szkół to absolwenci programu.

Nie samą teorią uczeń żyje

Dlaczego kłaść nacisk na tego typu umiejętności, a nie tylko na twardą wiedzę? – O ile szkoły dość dobrze przygotowują uczniów merytorycznie, o tyle nie uczą, jak poruszać się w szeroko pojętych relacjach międzyludzkich – mówi Maria Holzer, dyrektor Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży – pomysłodawcy i koordynatora programu. Według raportu Time for Youth z 2016 roku, co trzeci pracodawca deklarował trudności ze znalezieniem odpowiednich pracowników. 62% pracodawców twierdziło, że poza umiejętnościami zawodowymi pracownik musi mieć również rozwinięte umiejętności miękkie. Hanna Piotrowska-Garniec z Credit Suisse Poland, który jest partnerem biznesowym przedsięwzięcia, podkreśla: Chcemy wspomóc uczniów naszą wiedzą i punktem widzenia pracodawcy, po to, aby niezależnie od specjalizacji, jaką wybrali, nie tylko zdobyli pracę, ale także ją utrzymali.

Na cały cykl Treningu składają się cztery etapy: szkolenie przygotowawcze nauczycieli, kilkumiesięczny cykl zajęć warsztatowych dla uczniów, realizacja przez młodzież własnego projektu społecznego oraz współpraca z Credit Suisse Poland, czyli czerpanie wiedzy „u źródła”.

Pierwszym krokiem w programie jest szkolenie nauczycieli. Dowiadują się oni, jak w aktywny i ciekawy sposób realizować zajęcia kształtujące kompetencje miękkie, w jaki sposób wspierać młodzież w pracy i rozwoju. Następnie prowadzą 25 spotkań  (warsztatów) z grupą młodzieży w swojej szkole. Są to zajęcia pozalekcyjne, a mimo to młodzież chętnie bierze w nich udział. Uczestnicy programu korzystają z profesjonalnie przygotowanych scenariuszy zajęć i różnorodnych narzędzi edukacyjnych. Uczą się, jak przekazywać uczniom wiedzę m.in. o tym, jak radzić sobie ze stresem, dbać o własne granice, wyznaczać sobie cele. Później tak „uzbrojona” młodzież realizuje projekt społeczny. Projekt, w którym sama dzierży stery i nadaje kurs. Co prawda nad każdym działaniem pieczę sprawuje opiekun-nauczyciel, jednak decyzje podejmują uczniowie: o tym, jaki projekt chcą realizować, jak podzielić się obowiązkami, jak zaplanować działania w czasie… Nauczyciele są wsparciem i merytorycznym zapleczem. Uczniowie podkreślają, że realizacja projektów i udział w zajęciach Treningu umiejętności społecznych uczy ich pewności siebie w kontaktach z obcymi osobami, większej umiejętności bronienia własnego zdania, argumentacji, wzbudzania zaufania czy planowania działań i szukania rozwiązań. Ostatnim etapem jest współpraca z Credit Suisse Poland: szkolenia i już wspomniane rozmowy kwalifikacyjne.

Angażowanie uczniów w taką właśnie inicjatywę to efekt naszych wieloletnich obserwacji. Dla wielu z nich zderzenie z rynkiem pracy jest dość bolesne. Okazuje się bowiem, że oprócz teorii, która jest oczywiście niezwykle ważna, mają niewiele do zaoferowania swojemu przyszłemu pracodawcy. Pracownik, który będzie się dobrze komunikował z zespołem, będzie proaktywny i odpowiedzialny. To cenny, ale dość rzadki skarb – dodaje Sławomir Piwowarczyk, koordynator programu w Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży.

Czy aktywność społeczna coś zmienia?

W wielu badaniach jako jeden z lepszych sposobów na zdobycie nowych umiejętności, a także rozwinięcie cennych kompetencji społecznych, wskazywany jest wolontariat. W programie za jego odpowiednik można uznać projekt uczniowski. W co angażują się uczniowie? Na przykład pomagają seniorom zrozumieć współczesne technologie. Niektórzy z nich po przeprowadzonych zajęciach nadal utrzymują kontakt ze swoimi „kursantami”. Za pomocą e-maila czy Facebooka doradzają seniorom w sprawach technicznych, wymieniają informacje, pomagają, gdy pojawią się problemy z obsługą komputera. Przełamują także swoje bariery i obawy związane z niepełnosprawnościami. Jedna z uczestniczek programu, fryzjerka, podaje na przykład, że dzięki uczniowskiemu projektowi przełamała swoje obawy w stosunku do osób z niepełnosprawnościami. Teraz, gdy w zakładzie fryzjerskim, w którym pracuje, pojawia się osoba niepełnosprawna, chętnie ją czesze, modeluje i podejmuje życzliwą rozmowę. Wśród uczniów są też tacy, którym udział w projekcie pomógł bezpośrednio w znalezieniu zatrudnienia, był bowiem realnym potwierdzeniem umiejętności pracy w zespole i pod presją czasu.

– Młodzieży najbardziej brakuje pewności siebie. Nie wierzą, że jako uczniowie szkół zawodowych czy technicznych mogą budować swoją karierę zawodową i myśleć o sobie jako pracownikach dużych firm międzynarodowych. Działania podejmowane w programie dają im z jednej strony odpowiednie zaplecze kompetencyjne, z drugiej natomiast świadomość tego, że podejmowane przez nich aktywności są ważne. Jako przedstawiciele biznesu podczas licznych spotkań pokazujemy im, że zdobyte w ten sposób umiejętności mogą wykorzystać w praktyce. Chcemy, żeby nasi uczestnicy mierzyli wysoko, bo na to zasługują – mówi Hanna Piotrowska-Garniec z Credit Suisse Poland.

Naturalna kooperacja

Trening umiejętności społecznych wspiera edukację formalną, wypełnia lukę. W szkołach branżowych i technikach często po prostu brakuje czasu lub pomysłu, jak tworzyć warunki dla rozwoju kompetencji społecznych uczniów. Wspólna inicjatywa Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży oraz Credit Suisse Poland wydaje się w tej sytuacji naturalnym połączeniem, w którym współgrać mogą ze sobą wieloletnie doświadczenie w pracy z młodzieżą oraz wiedza wyniesiona z praktyki, wprost z „twardego” biznesu. O skuteczności i powodzeniu programu świadczą liczby. Ponad 80% uczestników – uczniów i nauczycieli – chciałoby kontynuować udział w programie. Dzięki bardzo dobrym opiniom o programie we Wrocławiu coraz częściej do Fundacji zgłaszają się szkoły z innych miejscowości województwa dolnośląskiego, prosząc o możliwość udziału w programie.

Karolina Szymńska