Uczyć się na cudzych doświadczeniach: Podkarpacie sprawdza dolnośląski model spółdzielni energetycznych

Przypomnijmy, czym jest transformacja energetyczna?

To stopniowe przechodzenie od systemu opartego na paliwach kopalnych do nowoczesnego, nisko- lub zeroemisyjnego systemu energetycznego. Zwiększa się w nim udział odnawialnych źródeł energii (OZE), czyli wiatru, słońca, wody, biogazu i biometanu. Rozwijają się także magazyny energii i energetyka jądrowa. Ważna jest też efektywność energetyczna, czyli zużywanie mniej prądu bez utraty komfortu.

Co nam daje zmiana?

• Klimat. Spalanie węgla i gazu odpowiada za większość emisji CO₂, które przyczyniają się do globalnego ocieplenia. Czystsza energia to mniejszy ślad, jaki zostawiamy na planecie.
• Zdrowie. Zanieczyszczenia z elektrowni węglowych i gazowych powodują smog i liczne choroby układu oddechowego. Czystsze powietrze to realna poprawa jakości życia.
• Niezależność. Odnawialne i lokalne źródła energii uniezależniają Polskę od importu surowców energetycznych, na przykład z Rosji.
• Gospodarka. Nowe technologie oznaczają nowe miejsca pracy i rozwój krajowego przemysłu.

Pozostaje pytanie, jak przełożyć te założenia na codzienność gmin i lokalnych społeczności. Odpowiedzi szukali samorządowcy z Podkarpacia, którzy wybrali się po nie na Dolny Śląsk.

Dwa dni pełne energii

Przedstawiciele samorządów województwa podkarpackiego oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie przez dwa dni poznawali dolnośląskie rozwiązania. Program obejmował rozmowy o Pilotażowym Programie Wsparcia Spółdzielni Energetycznych oraz wizyty w obiektach energetycznych. Wizyta studyjna z udziałem WFOŚiGW we Wrocławiu była okazją do wymiany doświadczeń i rozmów o praktycznych możliwościach rozwoju lokalnej energetyki.

Wrocław: teoria spółdzielni energetycznych

Pierwszy dzień rozpoczął się na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. Poświęcono go Pilotażowemu Programowi Wsparcia Spółdzielni Energetycznych, który realizuje WFOŚiGW we Wrocławiu. Przy jednym stole zasiedli partnerzy programu i przedstawiciele instytucji ważnych dla rozwoju lokalnej energetyki:

• Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW),
• TAURON Dystrybucja,
• BOŚ Banku,
• Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Połączenie perspektywy finansowej, sieciowej, instytucjonalnej i akademickiej pokazało, że spółdzielnia energetyczna to nie tylko instalacje, ale także dobrze przemyślany model współpracy.

Góra: praktyka w biogazowni

Po teorii przyszedł czas na praktykę. W Górze uczestnicy spotkali się z przedstawicielami biogazowni, ORLEN Biometan i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Odwiedzili też instalację przy ul. Witosa. Mogli zobaczyć, jak lokalne zasoby zamieniają się w energię.

Lubachów: siła wody

Drugiego dnia samorządowcy poznawali infrastrukturę energetyczną Dolnego Śląska. W Elektrowni Wodnej Lubachów, we współpracy z TAURON Ekoenergią i Wodami Polskimi, zobaczyli, jak funkcjonuje obiekt wykorzystujący energię wody.

Zwieńczeniem wizyty było spotkanie z TAURON Dystrybucją. Rozmawiano o sieciach energetycznych, magazynach energii i możliwościach przyłączeń, czyli o tym, co często decyduje o powodzeniu lokalnych inwestycji.

Współpraca, która przekłada się na działania

Wizyta pokazała, jak ważne dla rozwoju lokalnej energetyki są współpraca samorządów, dostęp do wiedzy i wymiana doświadczeń. Poznanie konkretnych rozwiązań i infrastruktury może pomóc w planowaniu kolejnych inicjatyw energetycznych w regionach. Zaangażowanie ośrodka naukowego, czyli Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, w którym odbyła się część merytoryczna spotkania, dodało tym rozmowom eksperckiego zaplecza.

Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu, Paweł Łapacz, podkreśla:

– Transformacja energetyczna zaczyna się lokalnie – w gminach i społecznościach, które chcą świadomie wykorzystywać swoje zasoby. Spółdzielnie energetyczne dają szansę na rozwój takiej współpracy. Chcemy dzielić się dolnośląskimi doświadczeniami i pokazywać, jak przekładać pomysły na konkretne działania. Wierzymy, że wymiana wiedzy między samorządami pomaga budować lokalną energetykę opartą na współpracy i odpowiedzialnym wykorzystaniu dostępnych możliwości.

Co dalej?

Wydarzenie wpisuje się w budowę nowoczesnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego. Doświadczenia zdobyte podczas realizacji programu pilotażowego dla spółdzielni energetycznych na Dolnym Śląsku mogą stać się wzorem dla podobnych przedsięwzięć w innych regionach kraju, także na Podkarpaciu. Bo energia, która zmienia przyszłość, zaczyna się od ludzi, którzy potrafią rozmawiać, uczyć się od siebie i działać wspólnie.