Wrocław podsumowuje sześć lat programu in vitro. Dzięki miejskiemu wsparciu urodziło się 336 dzieci

Realizowany w latach 2019–2024 miejski program właśnie przechodzi do historii. Dziś, 9 lipca na sesji Rady Miejskiej radni podejmą uchwałę formalnie kończącą jego realizację. Nie oznacza to jednak zakończenia publicznego finansowania leczenia niepłodności. Od 1 czerwca 2024 roku funkcjonuje bowiem ogólnopolski program Ministerstwa Zdrowia, który przejął finansowanie procedur in vitro w całym kraju.

Wrocław należał do pionierów samorządowych programów

Program leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego dla mieszkańców Wrocławia rozpoczął się w kwietniu 2019 roku po uzyskaniu pozytywnej opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Początkowo miasto finansowało do 5 tys. zł do jednej procedury, natomiast w 2024 roku wysokość wsparcia zwiększono do 10 tys. zł na parę.

Równocześnie znacząco wzrósł budżet programu – z 800 tys. zł w 2023 roku do 2 mln zł w 2024 roku, z możliwością jego dalszego zwiększenia w razie potrzeby.

Efekty sześciu lat realizacji programu przedstawiają się następująco:

• 1699 zgłoszonych par,
• 997 par zakwalifikowanych do programu,
• 854 wykonane procedury medyczne,
• 336 dzieci urodzonych dzięki miejskiemu wsparciu.

Łącznie na realizację programu Wrocław przeznaczył ponad 4,5 mln zł.

Jak podkreśla Joanna Nyczak, dyrektorka Wydziału Zdrowia Urzędu Miejskiego Wrocławia, najlepszym potwierdzeniem skuteczności programu jest liczba dzieci, które przyszły na świat dzięki miejskiemu dofinansowaniu.

Dlaczego Wrocław zakończył program?

Zakończenie programu nie wynikało z decyzji o wycofaniu wsparcia dla mieszkańców, lecz ze zmian w systemie finansowania świadczeń zdrowotnych.

Od 1 czerwca 2024 roku obowiązuje rządowy program „Leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie wspomaganej prokreacji na lata 2024–2028”, finansowany przez Ministerstwo Zdrowia. Oznacza to, że procedury in vitro ponownie są finansowane ze środków publicznych na poziomie krajowym.

W tej sytuacji samorządy nie mogą równolegle finansować tych samych świadczeń zdrowotnych, dlatego wrocławski Program Polityki Zdrowotnej zakończył działalność 31 maja 2024 roku i obecnie został jedynie formalnie zamknięty uchwałą Rady Miejskiej.

Powrót rządowego programu po ośmiu latach

Ogólnopolski program Ministerstwa Zdrowia obowiązuje od 1 czerwca 2024 r. do końca 2028 r. Według założeń rządu przeznaczono na niego co najmniej 2,5 mld zł, czyli około 500 mln zł rocznie.

Program obejmuje pełne finansowanie procedur medycznie wspomaganej prokreacji, w tym:

• kwalifikację medyczną,
• niezbędne badania,
• procedury zapłodnienia pozaustrojowego,
• kriokonserwację zarodków,
• wsparcie psychologiczne,
• program zabezpieczenia płodności dla pacjentów onkologicznych (onkopłodność).

Wrocław na tle największych miast. Samorządy przez lata zastępowały państwo

Po zakończeniu rządowego programu leczenia niepłodności w 2016 roku dostęp do finansowanego in vitro w dużej mierze zależał od miejsca zamieszkania. To właśnie samorządy zdecydowały się uruchomić własne programy zdrowotne, przejmując rolę, którą wcześniej pełniło państwo. Wśród najbardziej aktywnych były Łódź, Warszawa, Poznań, Częstochowa, Gdańsk oraz Wrocław.

Choć programy różniły się wysokością dofinansowania, kryteriami kwalifikacji czy okresem realizacji, ich wspólnym celem było zwiększenie dostępności do leczenia niepłodności dla mieszkańców.

Warszawa realizuje program nadal

Warszawa jest wyjątkiem wśród największych miast. Stolica nie zakończyła całkowicie swojego programu po uruchomieniu programu rządowego. Nadal prowadzi własny Program Polityki Zdrowotnej, który stanowi uzupełnienie wsparcia oferowanego przez państwo. Obejmuje on m.in. dofinansowanie procedur in vitro, ochronę płodności kobiet przed leczeniem onkologicznym oraz działania edukacyjne dotyczące profilaktyki niepłodności. Maksymalne dofinansowanie wynosi do 6 tys. zł na procedurę, a para może skorzystać maksymalnie z trzech prób.

Łódź była jednym z pionierów

Łódź uruchomiła miejski program już w 2016 roku i należała do pierwszych samorządów w Polsce finansujących leczenie niepłodności metodą in vitro. Do połowy 2024 roku z programu skorzystało ponad 1400 par, wykonano ponad 1400 transferów zarodków, odnotowano 688 ciąż, a na świat przyszło 530 dzieci. Według danych miasta skuteczność programu wynosiła około 49 proc., co odpowiada wynikom osiąganym przez specjalistyczne ośrodki leczenia niepłodności. Na realizację programu Łódź przeznaczyła około 8 mln zł.

Wrocław rozwijał program do momentu uruchomienia refundacji państwowej

Wrocławski program rozpoczął się w 2019 roku. Początkowo dofinansowanie wynosiło do 5 tys. zł, a w 2024 roku zostało zwiększone do 10 tys. zł na parę.

Miasto przeznaczyło na jego realizację ponad 4,5 mln zł. Do programu zakwalifikowano 997 par, wykonano 854 procedury, a dzięki miejskiemu wsparciu urodziło się 336 dzieci.

Zmiana systemowa od czerwca 2024 roku

Uruchomienie ogólnopolskiego programu Ministerstwa Zdrowia oznaczało istotną zmianę modelu finansowania leczenia niepłodności w Polsce. Zamiast lokalnych programów dostępnych jedynie w wybranych miastach, finansowanie zostało przeniesione na poziom centralny. Dzięki temu dostęp do refundowanego leczenia nie zależy już od miejsca zamieszkania, lecz od spełnienia kryteriów programu rządowego.