Hydropolis zabiera do źródeł. Kotłownia Wschodnia otwarta dla zwiedzających we Wrocławiu

MATERIAŁ PARTNERA • 2026-02-25 Hydropolis zabiera do źródeł. Kotłownia Wschodnia otwarta dla zwiedzających we Wrocławiu

Po raz pierwszy w historii goście Hydropolis mogą wejść do zabytkowej Kotłowni Wschodniej – przestrzeni absolutnie wyjątkowej, bo to właśnie tutaj, w 1871 roku, zaczęła się nowoczesna historia wrocławskich wodociągów. Udostępnienie tego obiektu było jedną z najważniejszych atrakcji jubileuszu 10-lecia Hydropolis, choć nietrudno odnieść wrażenie, że tym razem to nie okrągła rocznica gra główną rolę, lecz samo wnętrze. Surowe, monumentalne, industrialne – pełne technicznych skarbów i śladów przeszłości, które przez dekady pozostawały ukryte za zamkniętymi drzwiami.

Tam, gdzie zaczął się nowoczesny Wrocław

Kotłownia Wschodnia jest jednym z najstarszych obiektów kompleksu wodociągowego Na Grobli we Wrocławiu. To w jej murach, 1 sierpnia 1871 roku, uruchomiono Zakład Produkcji Wody „Na Grobli”, uznawany za fundament nowoczesnego systemu wodociągowego Wrocławia. Projekt przygotował angielski inżynier John Moore, a nadzór nad budową sprawował Carl Zimmermann, który nadał kotłowni i znajdującej się obok 50-metrowej Wieży Ciśnień wygląd podziwiany do dziś. W połączeniu z filtrami powolnymi tworzyły one precyzyjnie zaprojektowany mechanizm, pozwalający dostarczać miastu aż 18,5 tysiąca metrów sześciennych wody na dobę – ilość, która w XIX wieku zabezpieczała potrzeby 200 tysięcy mieszkańców.

Rewitalizacja przemysłowego serca miasta

Przez ponad sto lat Kotłownia Wschodnia była obiektem zamkniętym i niedostępnym. Dopiero w 2022 roku wpisano ją do rejestru zabytków, co otworzyło drogę do gruntownej rewitalizacji. Prace prowadzone od 2016 roku obejmowały m.in. remont dachu, renowację komina oraz odnowienie elewacji i stolarki. Po latach industrialnej ciszy, osadów i pyłów budynek znów ożył, nie tracąc jednak nic ze swojego autentycznego, dziewiętnastowiecznego charakteru.

– Otwarcie Kotłowni Wschodniej to nie tylko kolejny element ścieżki w Hydropolis. To powrót do korzeni wrocławskiego systemu wodociągowego. Zwiedzający dosłownie wchodzą do miejsca, w którym rodziła się nowoczesność miasta. To przestrzeń, która do tej pory była zamknięta, trochę owiana tajemnicą. Teraz można zobaczyć potężne maszyny, poczuć skalę dawnego zakładu, ale też odkryć ślady historii – mówi Przemysław Gałecki, wiceprezes Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu, spółki do której należy Centrum Edukacji Ekologicznej Hydropolis.

Dziś kotłownia jest już w pełni przygotowana na przyjęcie zwiedzających, ale mimo odnowienia wciąż emanuje surowością XIX‑wiecznej infrastruktury. Od wejścia uderza widok masywnych kotłów i ciężkich, żeliwnych konstrukcji. Uwagę przyciągają również ślady historii – nie tylko tej technicznej. Na jednej ze ścian nadal widać charakterystyczne odpryski po kulach z czasów II wojny światowej, które przypominają, że to miejsce pamięta znacznie więcej niż tylko pracę dawnych wodociągów.

Maszyny, historia i wirtualny lot do Wieży Ciśnień

Udostępniona przestrzeń stała się częścią specjalnej trasy zwiedzania z przewodnikiem. Goście mogą zobaczyć historyczne pompy i agregaty, poznać zasady działania dawnych wodociągów, a także odbyć wirtualną podróż do niedostępnej dla zwiedzających Wieży Ciśnień. Możliwe jest to dzięki nagraniu z drona, które odsłania wnętrze wieży, w tym turbozespół pompowy Zoelly, parowe agregaty Ruffera i najwyższe w Polsce spiralne schody żeliwne. Głosu tej filmowej podróży użyczył Konrad Imiela, aktor i dyrektor artystyczny Teatru Muzycznego Capitol we Wrocławiu.

Jak zwiedzać Kotłownię Wschodnią?

Zwiedzanie Kotłowni Wschodniej odbywa się codziennie o godz. 11.00 i 16.00. Bilety w cenie 15 zł dostępne są na stronie bilety.hydropolis.pl. Grupy zorganizowane mogą rezerwować terminy mailowo: rezerwacje@hydropolis.pl.