„Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”. Biskupi z Polski i Niemiec spotkają się we Wrocławiu

Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich zostało wystosowane w 1965 roku. Dokument autorstwa wrocławskiego abp. Bolesława Kominka do dziś uważany jest za jeden z fundamentów pojednania polsko-niemieckiego. Najsłynniejszy fragment listu „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie” do dziś widnieje m.in. przy pomniku wrocławskiego hierarchy, który stoi na Wyspie Piasek.

Wspomniany list uznawany jest za fundament przezwyciężenia nienawiści i punkt zwrotny we wzajemnych relacjach Polski z jej zachodnim sąsiadem. List wysłany w połowie lat 60. był wówczas swego rodzaju przełamaniem ówczesnego podziału Europy, rozdzielonej żelazną kurtyną.

Z okazji jubileuszu tych wydarzeń we Wrocławiu dojdzie do spotkania polskich i niemieckich biskupów, z przewodniczącymi obu episkopatów na czele. Hierarchowie obu Kościołów ramię w ramię wezmą udział w uroczystościach rocznicowych, co ma być podkreśleniem skuteczności działań biskupów sprzed 60 lat.

– Mamy zamiar nie tylko przypominać ten ważny, a wręcz wizjonerski krok polskich biskupów – gest wyciągniętej ręki w kierunku niemieckich braci w biskupstwie. Po 60 latach we Wrocławiu chcemy wspólnie powiedzieć naszym narodom, Europie i światu, jak ważne jest pojednanie oparte na prawdzie, dialogu i przebaczeniu – zapowiada abp Józef Kupny, metropolita wrocławski, wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski i gospodarz uroczystości.

Metropolita wrocławski przypomina, że wbrew obowiązującym narracjom orędzie proponowało spojrzenie na tysiąc lat sąsiedztwa bez uprzedzeń, z odwagą i empatią. Zawierało katalog wartości, które do dziś pozostają fundamentem pokojowych relacji.

– Tego nie mógł przewidzieć autor orędzia, mój poprzednik kard. Bolesław Kominek, ale list wystosowany do niemieckich biskupów zaledwie 20 lat po wojnie okazuje się niezwykle aktualny również dziś, w tych niespokojnych czasach, gdy relacje polsko-niemieckie przeżywają swoje zakręty. Dlatego szczególnie cieszę się, że we Wrocławiu dajemy przykład pojednania nie tylko przez słowa, ale i przez czyny – dodaje wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski.

Oficjalne uroczystości z okazji 60. rocznicy Orędzia odbywać się będą we Wrocławiu w dniach 18–19 listopada. Rozpoczną się we wtorek o godz. 11:00 pod pomnikiem kard. Kominka przy kościele NMP na Piasku. Następnie biskupi polscy i niemieccy odprawią wspólną Mszę świętą w wrocławskiej archikatedrze.

Elementem obchodów będzie też otwarcie stałej wystawy „Pojednanie dla Europy” w Muzeum Archidiecezjalnym przy pl. Katedralnym 16 we Wrocławiu, którą już 18 listopada od godz. 16:00 każdy będzie mógł zwiedzać. Z kolei tego samego dnia o godz. 17:00 w kościele NMP na Piasku (ul. św. Jadwigi 1 we Wrocławiu) rozpocznie się modlitwa ekumeniczna ze śpiewami z Taizé z udziałem chrześcijan różnych wyznań. Zwieńczeniem dnia będzie wieczorny koncert „Wrocław dla pojednania” w Narodowym Forum Muzyki, poświęcony historii stosunków polsko-niemieckich wpisanych w dzieje Wrocławia.

Drugiego dnia – 19 listopada – odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa na Papieskim Wydziale Teologicznym pt. „60. rocznica orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich” z udziałem m.in. prof. Normana Daviesa.

Współorganizatorem obchodów jest Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” (Centrum Historii Zajezdnia). Od lat propaguje on historię Orędzia Pojednania oraz wizjonerską postawę arcybiskupa wrocławskiego Bolesława Kominka, który zaproponował nowe spojrzenie na relacje polsko-niemieckie.

– Orędzie stało się punktem zwrotnym, od którego zaczął się proces pojednania narodów polskiego i niemieckiego po II wojnie światowej. Do dziś jest inspiracją dla działań mających na celu leczenie traum po międzynarodowych konfliktach – mówi dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia, pełnomocnik prezydenta Wrocławia ds. obchodów Roku Pojednania.

Historycy podkreślają, że słowa „Wir vergeben und bitten um Vergebung”, czyli „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, na zawsze zmieniły relacje polsko-niemieckie, dając szansę na prowadzenie dialogu pomiędzy naszymi narodami i stając się jednym z najważniejszych elementów dziedzictwa europejskiego.

– Kard. Bolesław Kominek jako pierwszy przełamał tabu, pisząc o opozycji antynazistowskiej w Niemczech i dostrzegając cierpienia wysiedlonych Niemców z terenów przyłączonych do Polski w 1945 roku. Mimo pamięci o trudnych i bolesnych momentach w historii stosunków polsko-niemieckich dostrzegał także wiele pozytywnych elementów w tych relacjach – wyjaśnia dr hab. Wojciech Kucharski, zastępca dyrektora Centrum Historii Zajezdnia.