Dziś Blue Monday. Dlaczego 19 stycznia miałby być „najbardziej depresyjnym dniem w 2026 roku”?

Wzór na Blue Monday

Zjawisko Blue Monday opisał Cliff Arnall – brytyjski psycholog z Cardiff University. To nietypowe „święto” w każdym roku przypada w inny styczniowy dzień. Jego data jest ustalana na podstawie wzoru wymyślonego przez Brytyjczyka.

Naukowiec uwzględnił w nim takie czynniki jak:

• W – pogoda i nasłonecznienie,,

• D – wysokość długów do spłacenia,

• d – miesięczne wynagrodzenie,

• T – czas, który pozostał do kolejnego Bożego Narodzenia,

• Q – niedotrzymane postanowienia noworoczne,

• M – poziom motywacji,

• Na – poczucie konieczności podjęcia nowych działań.

Z wyliczeń tych wyszło mu, że najbardziej niekorzystna wartość tego czynnika, określanego jako stan zdrowia psychicznego, wypada właśnie w połowie stycznia. Do 2011 roku dzień ten wypadał w ostatni poniedziałek stycznia, później naukowiec nieco zmodyfikował swoją metodologię i nowe obliczenia wskazują już, że „najbardziej depresyjnym dniem” jest trzeci poniedziałek stycznia.

Nazwa Bule Monday pochodzi od angielskiego słowa określającego kolor niebieski, ale też smutny nastrój, chandrę.

Czy Blue Monday to prawda?

Choć Blue Monday przyjęło się w popkulturze, zjawisko to nie ma swojego potwierdzenia w nauce. Cardiff University, której pracownikiem był autor wzoru, odcięło się od jego pomysłu m.in. na łamach The Guardian. Znaczna część środowiska naukowego także odcięła się od tej teorii nazywając ją pseudonaukową.

Depresja to poważna choroba

Obecnie Blue Monday to zjawisko do którego większość osób podchodzi z przymrożeniem oka i nie bierze ustaleń Brytyjczyka na poważnie. Warto jednak uświadomić sobie, że nawiązuje ono do bardzo poważnej choroby, która często jest lekceważona.

– Choć z perspektywy psychologii Blue Monday nie jest to zjawisko potwierdzone naukowo i ma raczej charakter medialny, może stać się dobrą okazją do zatrzymania się i rozmowy o emocjach, profilaktyce oraz sięganiu po pomoc. Obniżony nastrój w tym okresie często wynika z nakładających się czynników, takich jak krótsze dni i niedobór światła, zmniejszona aktywność fizyczna i społeczna, zmęczenie poświąteczne czy powrót do obowiązków zawodowych. Są to naturalne, przejściowe reakcje organizmu, które nie powinny być automatycznie utożsamiane z depresją, ale których nie należy też bagatelizować. Tym bardziej że według danych Światowej Organizacji Zdrowia z zaburzeniami psychicznymi żyje obecnie ponad miliard osób na świecie, a depresja znajduje się wśród najczęściej diagnozowanych chorób, szczególnie w grupie młodych dorosłych. WHO szacuje również, że rocznie w wyniku samobójstwa ginie około 720 tys. osób, dlatego każdy moment jest dobry, aby przybliżać temat zdrowia psychicznego i zachęcać do szukania profesjonalnego wsparcia – komentuje Sylwia M. Bartczak, psycholożka z przychodni enel-med.

Zły nastrój i odczuwanie smutku przez kilka miesięcy to podstawowe objawy depresji, których nie powinno się ignorować. Jeżeli podejrzewamy u siebie lub bliskiej osoby wystąpienie tego schorzenia, powinniśmy jak najszybciej rozpocząć leczenie. W takim przypadku po pomoc można zwrócić się do lekarza POZ lub bezpośrednio psychiatry (nie trzeba mieć skierowania).

W przypadku podejrzenia depresji pomocy można szukać też pod numerami telefonu:

• 116 123 – Bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, czynny przez 7 dni w tygodniu w godz. 14.00–22.00

• 116 111 – Bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu

• 800 108 108 – Bezpłatny telefon wsparcia, czynny od poniedziałku do niedzieli (z wyjątkiem dni świątecznych) w godz. 14.00–20.00

• 121 212 – Bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Rzecznika Praw Dziecka, czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu

• 22 635 09 54 – Telefon zaufania dla osób starszych, czynny w poniedziałek, środę, czwartek w godz. 17.00–20.00