Dworzec w Oleśnicy najlepszy w Polsce. Zabytkowy budynek zyskał drugie życie

Dworzec w Oleśnicy z tytułem Dworzec Roku

Zabytkowy dworzec kolejowy w Oleśnicy został uznany za najlepszy dworzec w Polsce w dziewiątej edycji konkursu „Dworzec Roku”. Wyróżnienie przyznało niezależne jury, które wybrało zwycięski obiekt spośród sześciu finalistów. Nagrodę publiczności zdobył natomiast dworzec w Skierniewicach.

Konkurs „Dworzec Roku” jest organizowany przez Fundację ProKolej od 2018 roku. Kandydatury mogą zgłaszać m.in. pasażerowie, samorządy i organizacje społeczne. Zgłoszone obiekty przechodzą weryfikację formalną, audyty terenowe, a następnie są oceniane przez niezależne jury złożone z ekspertów. Równolegle odbywa się głosowanie internetowe, które w tegorocznej edycji rozpoczęło się 21 września.

Pod uwagę brane są różne aspekty funkcjonowania dworców. Jurorzy i internauci oceniają m.in. funkcjonalność, estetykę, czystość, jakość informacji pasażerskiej, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, architekturę oraz zagospodarowanie przestrzeni wokół budynku.

Prawie 160-letni dworzec przeszedł metamorfozę

Dworzec w Oleśnicy pochodzi z 1868 roku. Wzniesiono go z czerwonej, nietynkowanej cegły, w charakterystycznym dla rozwoju kolei w XIX wieku stylu przemysłowym z elementami arkadowymi. Przez kolejne lata budynek był wielokrotnie przebudowywany, a każda z tych zmian pozostawiła po sobie ślady.

Kompleksowa modernizacja, zrealizowana przez firmę BERGER Bau na zlecenie PKP S.A., zakończyła się w maju 2026 roku. Oficjalne otwarcie odnowionego dworca odbyło się 25 maja. Koszt inwestycji wyniósł 58,7 mln zł brutto.

Jednym z największych wyzwań było zachowanie historycznych elementów konstrukcyjnych i dekoracyjnych. Co ciekawe, część z nich odkryto dopiero podczas prac budowlanych. Po konsultacjach z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków poddano je renowacji i wyeksponowano we wnętrzach.

Wśród zachowanych detali znalazły się m.in. żeliwne kolumny, ozdobny drewniany sufit belkowo-kasetonowy, fragment polichromowanego sufitu z dawnej poczekalni pierwszej klasy, ceramiczne okładziny ścian oraz historyczne neony. Odnowiono również elementy stolarki i charakterystyczną ceglaną elewację.

Dzięki temu we współczesnej aranżacji dworca można dziś odnaleźć ślady różnych etapów jego historii – od XIX-wiecznych arkad i kolumn po detale z okresu międzywojennego i PRL-u.

Nowoczesne udogodnienia dla pasażerów i mieszkańców

Modernizacja nie ograniczyła się do prac konserwatorskich. W budynku powstała nowoczesna przestrzeń obsługi podróżnych, obejmująca poczekalnię, kasę biletową, ogólnodostępne toalety oraz pomieszczenie dla rodziców z małymi dziećmi.

Duży nacisk położono również na dostępność. Dworzec został dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zastosowano m.in. ścieżki prowadzące, dotykowe mapy, kontrastowe oznaczenia i informacje w alfabecie Braille’a. Obiekt wyposażono także w nowoczesne systemy bezpieczeństwa oraz inteligentne rozwiązania do zarządzania budynkiem.

Nowy dworzec ma służyć nie tylko podróżnym. W budynku znalazły się lokale usługowe i handlowe, a także przestrzenie przeznaczone na działalność miejską. Działają tu m.in. piekarnia, kawiarnia i kręgielnia. Na piętrze przygotowano również pomieszczenia gminne o łącznej powierzchni blisko 800 mkw. W planach jest ponadto uruchomienie przychodni zdrowia.

Przywrócono historyczny dziedziniec

Zmieniło się także bezpośrednie otoczenie dworca. Wykonano nowe nawierzchnie, zamontowano ławki, kosze i oświetlenie, przygotowano miejsca postojowe dla samochodów oraz stojaki rowerowe.

Szczególnie interesującym elementem inwestycji jest przywrócenie historycznego dziedzińca, który pierwotnie pełnił funkcję ogrodu-poczekalni. Stało się to możliwe dzięki rozbiórce przybudówek powstałych w drugiej połowie XX wieku.

Oleśnica i Skierniewice docenione w konkursie

Tegoroczna edycja konkursu „Dworzec Roku” przyniosła wyróżnienia dla dwóch obiektów, które łączy udane połączenie historycznej architektury z nowoczesnymi rozwiązaniami.

Dworzec w Skierniewicach, zdobywca nagrody publiczności, również przeszedł kompleksową przebudowę. Historyczna bryła budynku pozostała bez zmian, oczyszczono elewację, a we wnętrzu odnowiono socrealistyczne sgraffito. Obiekt dostosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i wyposażono w nowoczesne systemy bezpieczeństwa oraz inteligentne rozwiązania zarządzania budynkiem.

Przykład Oleśnicy pokazuje, że zabytkowe dworce nie muszą być wyłącznie świadectwem kolejowej przeszłości. Odpowiednio zaplanowana modernizacja pozwala zachować ich architektoniczne walory, a jednocześnie nadać im nowe funkcje. Dzięki temu historyczne budynki mogą ponownie stać się ważnymi i chętnie odwiedzanymi miejscami – zarówno dla pasażerów, jak i mieszkańców.