Na jakie choroby najczęściej bierzemy „L4”? Wyraźny wzrost wybranych powodów

W 2024 roku lekarze w Polsce wystawili w umie 27,4 mln zwolnień lekarskich na 290 mln dni. Z pobytu na „chorobowym” w ciągu roku skorzystało 7,7 mln osób. Chorowaliśmy najczęściej w sezonie jesienno-zimowym.

– Najwięcej zwolnień wpłynęło do nas w minionym roku w styczniu i październiku – mówi Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS na Dolnym Śląsku. – Jak zawsze dominowały zwolnienia z powodu chorób układu ruchu, ale zauważyliśmy wyraźny wzrost zachorowań na choroby związanych z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania – dodaje.

Na Dolnym Śląsku wyraźnie zwiększyła się liczba zwolnień wystawianych w związku z powodu krztuśca. Choroba, która po wielu latach wróciła do Polski była w ubiegłym roku powodem 30-krotnie większej liczby zwolnień lekarskich niż rok wcześniej (wzrost z 200 do 5,6 tys. wystawionych druków e-ZLA).

Poza krztuścem wyraźnie rośnie też liczba zwolnień związanych z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania. W zeszłym roku z tego tytułu zostało wystawionych ponad 1,6 mln zaświadczeń lekarskich, co stanowiło ponad 7 proc. wszystkich zwolnień. Zdecydowanie częściej otrzymywały je kobiety (61,8 proc.).

Lekarze wystawili też w ciągu roku 99,6 tys. zwolnień z kodem „C”. Taki stosuje się, gdy zwolnienie związane jest z niezdolnością do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu. W tym przypadku chory nie dostaje zasiłku „chorobowego” za pierwsze 5 dni niezdolności do pracy. Przeciętna długość zaświadczenia z kodem C w 2024 r. wyniosła 10,5 dnia i była krótsza w stosunku do 2023 r. blisko o pół dnia. Ponad ¾ zaświadczeń lekarskich z kodem C wystawiono mężczyznom.

– Wszystkie wystawione przez lekarzy e-ZLA dały w sumie 290 mln dni „chorobowego”, na którym byli ubezpieczeni – zarówno z tytułu choroby własnej, jak i z tytułu opieki nad dziećmi czy innymi członkami rodziny – podsumowuje Kowalska-Matis.

W 2024 roku chorowaliśmy nieco więcej niż rok wcześniej. Według danych wrocławskiego ZUS-u osoby ubezpieczone wykorzystały o 2,8 mln dni więcej, podczas gdy liczba wystawionych zwolnień była o 0,4 mln wyższa.

Przeciętny pracownik w Polsce w ubiegłym roku na zwolnieniu lekarskim przebywał 34 dni. Średnia długość pojedynczego zwolnienia wynosiła 11 dni. Z danych ZUS wynika, że w porównaniu z rokiem poprzednim w 2024 r. lekarze częściej wystawiali krótkie zwolnienia. Z tytułu choroby własnej było to 9,5 mln zaświadczeń o długości do 5 dni. W tej puli 1,7 mln stanowiły zwolnienia jednodniowe.

Najczęstsze przyczyny niezdolności do pracy pozostają niezmienne od kilku lat. Należą do nich:

• Choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej (41,8 mln dni absencji chorobowej),

• Choroby układu oddechowego (33 mln dni),

• Urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych (32,5 mln dni),

• Ciąża, poród i połóg (31,8 mln dni),

• Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania (30,3 mln dni),

• Jednostki chorobowe związane z COVID-19 (1,7 mln dni).

Z powodu opieki nad dzieckiem lekarze wystawili 2,9 mln zaświadczeń, na 11,2 mln dni. Z tytułu opieki nad innym członkiem rodziny było to 0,5 mln zaświadczeń na 2,5 mln dni.

W związku ze zwiększoną liczbą zwolnień lekarskich wzrosły wydatki ZUS-u i pracodawców na absencję chorobową. W 2024 r. wyniosły one ponad 31 mld zł. W 59 proc. pokrywał je Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, natomiast w pozostałym zakresie wydatki ponosili pracodawcy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.