We Wrocławiu zobaczymy szable Andersa, Hallera, Rydza-Śmigłego i innych polskich generałów

Wroclife • 2024-11-13

W najbliższą sobotę w Arsenale Miejskim otwarta zostanie stała wystawa na której zobaczymy 41 szabel polskich generałów. Pochodzą one ze zbiorów Pawła Komorowskiego – znanego kolekcjonera broni siecznej.

Na wystawie zobaczymy m.in. szable, które należały w przeszłości do takich wodzów polskiej armii, jak:

Zobacz całą galerię
2 zdjęcia

Edward Rydz-Śmigły,
Władysław Anders,
Józef Haller,
Bolesław Wieniawa-Długoszowski,
Stanisław Maczek,
Tadeusz Kutrzeba,
Felicjan Sławoj Składkowski,
Tadeusz Rozwadowski,
Kazimierz Raszewski,
Stanisław Rostworowski,
Zygmunt Podhorski,
Stanisław Szeptycki,
… i wielu innych.

Szable generalskie są rzadkimi, niezwykle symbolicznymi przedmiotami, dla niektórych wręcz patriotycznymi relikwiami związanymi z walką Polski o niepodległość. Prezentowane na wystawie we Wrocławiu szable należały bowiem do dowódców, którzy nosili nie tylko nosili je przy boku na polu bitwy, ale też pełnili ważne funkcje w rządzie Józefa Piłsudskiego i Gabriela Narutowicza.

– Szabla należy do tzw. broni białej, czyli siecznej, za pomocą której Polacy odnieśli wiele zwycięstw. Stała się więc ukochaną bronią narodu, którą rycerz polski oddawał w boju jeno razem z życiem. Stosunek, jaki zachodził pomiędzy Polakiem a jego szablą, nie powtarza się u innych narodów – tak o szablach w 1900 roku pisał w swojej legendarnej „Encyklopedii ilustrowanej” Zygmunt Gloger.

Prezentowane w Arsenale szable są nie tylko powiązane ze znamienitymi postaciami z polskie historii, to także przykład sztuki zdobienia tego typu broni. Szable mają wyryte na ostrzu dedykacje, polskie symbole narodowe, najwyższe odznaczenia państwowe w tym Virtuti Militari. Uzupełniają je zdobienia w modnych w dwudziestoleciu stylach dekoracyjnych: art deco i modernizmie. Większość z prezentowanych szabel powstała w słynnej fabryce broni siecznej Gabriela Borowskiego w Warszawie. Zbiór szabli Pawła Komorowskiego razem z kolekcją szabel (w tym ułańskich) ze zbiorów wrocławskiego Muzeum Militariów tworzą największą w Polsce stała ekspozycję imiennych szabel generalskich.

Wybrane, najciekawsze eksponaty wystawy to:

Szabla generała broni Władysława Andersa, polska, oficerska wzór 1921/22. Władysław Anders (1892 - 1970). Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, następca prezydenta RP na uchodźstwie w latach 1950–1954. W 1942 r. utworzona przez niego armia polska, licząca ponad 100 tys. osób przeszła z ZSRS na Bliski Wschód. Wraz z armią Andersa Rosję opuściły tysiące kobiet i dzieci. W maju 1944 r. oddziały 2. Korpusu Polskiego, dowodzonego przez gen. Andersa zdobyły Monte Cassino, otwierając aliantom drogę na Rzym.
Szabla podpułkownika Stanisława Maczka, polska, oficerska, zwór 1921/22. Wygrawerowany napis „Kochanemu podpułkownikowi Stanisławowi Maczkowi w dniu nominacji oficerskiej, Grodno 1929. Stanisław Maczek (1892–1994), bohater II wojny światowej, dowódca 1. Polskiej Dywizji Pancernej. Był legenda już za życia, uważano go za najlepszego dowódcę II wojny światowej, bowiem nie przegrał żadnej bitwy. Wsławionej walkami pod Falaise podczas inwazji sił alianckich w Normandii w 1944 roku i wyzwoleniem holenderskiej Bredy. Broniąc holenderskich i belgijskich miasta zakazywał używania artylerii, co znacznie zminimalizowało zniszczenie infrastruktury oraz zmniejszyło straty wśród ludności cywilnej.
Szabla podpułkownika Mariusza Zaruckiego, polska, oficera kawalerii, zwór 1917. Mariusz Zaruski (1867 - 1941) – generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik pierwszej wojny świtowej oraz dowódca w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. Podczas walk o Wilno wsławił się brawurowo dokonanym atakiem na dworzec kolejowy. Przede wszystkim jednak pionier polskiego żeglarstwa i wychowania morskiego oraz założyciel w 1909 roku Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Z zamiłowania fotograf, malarz (ukończył krakowską Akademię Sztuk Pięknych), poeta i prozaik.
Szabla pułkownika Leona Strzeleckiego, prototypowa, polska szabla oficerska, wzór 1938. Obecnie na świecie zachowały się jedynie dwie szable tego wzoru, co czyni szablę wyjątkowym zabytkiem wśród znanych przykładów tego typu broni siecznej. Leon Strzelecki - generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej oraz obrony Warszawy

Wystawę zwiedzać będzie można w ramach biletu na wystawy stałe Arsenału Miejskiego (ul. Cieszyńskiego). Cena biletu normalnego do muzeum to 15-20 zł, bilety ulgowe kosztują 10-15 zł. Mieszkańcy biorący udział w Programie Nasz Wrocław MAX, raz w roku mogą odwiedzić wystawę militariów bezpłatnie, wraz z jedną osobą towarzyszącą.