We Wrocławiu będzie można obejrzeć wystawę o CERN

Multimedialna wystawa to inicjatywa Konsorcjum „Polska Fizyka Cząstek”. Ekspozycja z okazji 70-lecia CERN odwiedza przez cały rok polskie miasta. Wystawa składa się z trzech rotund. Każda z nich, razem i z osobna, pozwoli zrozumieć i zobaczyć to, czym zajmują się naukowcy pracujący w CERN oraz z jak zaawansowanych technologii korzystają na co dzień.

CERN (European Organization for Nuclear Research) to największe i najbardziej prestiżowe laboratorium naukowe na świecie. Powstało w 1954 r. jako element wspierający odradzającą się po wojnie światową naukę. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów jest Wielki Zderzacz Hadronów leżący na granicy Francji i Szwajcarii. Centrum szybko stało się ogólnoświatowym liderem w dziedzinie badań podstawowych, odnosząc spektakularne sukcesy na polu naukowym, a także jako centrum doskonałości, kształcenia kadr naukowo-technicznych i transferu technologii. Zostało też wzorcem tego, jak prowadzić badania naukowe dla pokoju, z poszanowaniem różnorodności narodowej oraz odmienności kultur i religii. Wśród wielu przełomowych odkryć, jakie miały miejsce w CERN, znajdują się: odkrycie słynnej cząstki Higgsa w roku 2012, czy też opracowanie i nieodpłatne udostępnienie ludzkości protokołu www, bez którego nie można sobie wyobrazić istnienia dzisiejszego świata.

Wystawa to zbiór filmowi i animacji poświęcona historii wszechświata i najmniejszym „cegiełkom”, z których ten został zbudowany. Nie zabraknie materiałów poświęconych najważniejszym na świecie eksperymentom dotyczącym fizyki cząstek prowadzonym dzięki Wielkiemu Zderzaczowi Hadronów. Dodatkowo atrakcją będzie gabinet fizyki teoretycznej i kącik naukowy dla dzieci. Wszystko po to, by uruchomić wyobraźnię u wszystkich zwiedzających.

– Wystawie towarzyszy specjalna ekspozycja #CERN70PL, która w przystępny sposób pokazuje wkład polskich naukowców i wynalazców w rozwój laboratorium. Są oni bowiem ważną częścią CERN niemal od początku jego istnienia – mówi Andrzej Charytoniuk z Politechniki Wrocławskiej. – Pierwsze osoby znalazły zatrudnienie w CERN już pod koniec lat 50. W 1964 roku Polska, jako jedyny kraj bloku wschodniego, uzyskała status członka obserwatora w Radzie CERN, a w 1991 r. stała się szesnastym członkiem organizacji. Od tego czasu nasz kraj jest pełnoprawnym współgospodarzem największego na świecie laboratorium badań podstawowych w dziedzinie fizyki – dodaje.

W projektowaniu, budowie i modernizacji systemów kriogenicznych LHC uczestniczą od lat 90. XX wieku naukowcy Politechniki Wrocławskiej. Na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym, w grupie prof. Macieja Chorowskiego, opracowali systemy detekcji helu w razie jego wycieku do tunelu.

– Przeprowadziliśmy także badania stanów awaryjnych systemu kriogenicznego LHC oraz przygotowaliśmy rekomendacje dotyczące ochrony akceleratora w razie awarii kriogeniki – wyjaśnia prof. Chorowski. – Dodatkowo nasi pracownicy uczestniczyli w przebudowie akceleratora ukierunkowanej na zwiększenie energii przyspieszanych cząstek – dodaje.

Wrocławska uczelnia wspiera także badawczo i projektowo firmy dostarczające podzespoły akceleratorów i detektorów do CERN. – Do tego na PWr bronione są prace doktorskie realizowane w ośrodku – dodaje profesor. – Tematyka jednej z takich prac dotyczyła wykorzystania chłodziarek gazowych do kriostatowania nadprzewodnikowych magnesów stosowanych w akceleratorach.

Poza wystawą, w czwartek (7 listopada) na uczelni będzie można usłyszeć otwarty wykład popularnonaukowy „Wczesny Wszechświat w CERN-ie”, który wygłosi prof. Krzysztof Meissner z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w zakresie teorii cząstek elementarnych. Początek o godz. 13 w Centrum Kongresowym Politechniki Wrocławskiej (bud. D-20). Wstęp wolny, obowiązują zapisy. Z kolei w poniedziałek, 28 października, Politechnika zaprasza na spacer po wystawie „Accelerating Science” z prof. Maciejem Chorowskim z Wydziału Mechaniczno-Energetycznego, wybitnym specjalistą w zakresie kriogeniki, nadprzewodnictwa stosowanego oraz energetyki. Początek spaceru o godz. 14 w holu budynku A-1. Wstęp wolny, ale obowiązują wcześniejsze zapisy.