Wrocławski budynek ZETO zostaje w rejestrze zabytków

Bartosz Senderek • 2022-11-07

Choć ma zaledwie nieco ponad pięćdziesiąt lat, budynek ZETO od marca tego roku jest zabytkiem. W ostatnich dniach października Ministerstwo Kultur i Dziedzictwa Narodowego ostatecznie podtrzymało decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i nie zgodziło się na wykreślenie wrocławskiego obiektu z rejestru zabytków.

ZETO czyli Zakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej to pierwsze polskie przedsiębiorstwo informatyczne, które powstało w 1964 roku. Firma miała swoje oddziały w wielu polskich miastach. Wrocławski budynek ZETO przy ul. Ofiar Oświęcimskich powstał w latach 1967–1969, na podstawie projektu architektonicznego Anny i Jerzego Tarnawskich.

Biurowiec, który za czasów PRL był jednym z najnowocześniejszych w mieście, dziś jest wystawiony na sprzedaż przez spółkę, która znajduje się w likwidacji.

W marcu tego rok Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał, że obiekt ten jest „przykładem powojennego modernizmu” i zdecydował o umieszczeniu biurowca w rejestrze zabytków. Taka decyzja spotkała się ze sprzeciwem właściciela obiektu, który odwołał się do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W skardze przekonywano, że decyzja o wpisie zapadła niezgodnie z przepisami Kodeksu prawa administracyjnego i bez ustalenia wszystkich istotynch dla sprawy okoliczności.

Zobacz całą galerię
3 zdjęcia

– Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym i stanie faktycznym sprawy, zatem nie mogą stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji z 7 marca 2022 r. Podzielając stanowisko Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Minister uznał za zasadną i potrzebną ochronę prawną budynku Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej ZETO w granicach murów obwodowych z aneksem w narożniku południowo-zachodnim, zjazdem do garażu z murem oporowym, murami oporowymi w elewacji zachodniej oraz zadaszeniem strefy wejściowej – przekazał Jarosław Sellin, Generalny Konserwator Zabytków.

Decyzja ogłoszona przez Ministerstwo jest ostateczna w toku postępowania administracyjnego. Organem, który ewentualnie mógłby ją uchylić jest jeszcze Sąd Administracyjny w Warszawie.

Budynek ZETO to niejedyny obiekt architektoniczny z PRL-u, który już został objęty ochroną konserwatorską. W ubiegłym roku do rejestru zabytków wpisany został charakterystyczny "Grzybek" czyli wierza ciśnień wybudowana w 1961 roku na terenie byłych zakładów Hutmen. Część aktywistów walczyła też o to, by do rejestru wpisać Solpol, jednak budynek z początku lat 90-tych nie uzyskał ochrony i w ostatnich miesiącach został wyburzony.